O'zbekistonda tug'ilish kamayib o'lim va ajrimlar soni ortdi
Oʻzbekistonning demografik manzarasida soʻnggi yillarda sezilarli oʻzgarishlar kuzatilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Statistika agentligi tomonidan taqdim etilgan yangi maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, mamlakatda tugʻilish darajasi pasayishda davom etayotgan bir paytda, oʻlim holatlari va oilaviy ajrimlar soni ortib bormoqda. Bunday tendensiya jamiyatning ijtimoiy tarkibi va kelajakdagi demografik holatiga bevosita taʼsir koʻrsatishi mumkin.
Respublika aholisining umumiy soni oʻsish surʼatini saqlab qolmoqda. 2026-yilning 1-aprel holatiga koʻra, Oʻzbekistonning doimiy aholisi 38 million 382 ming nafardan oshdi.
Bu raqam oʻtgan yilning mos davri bilan solishtirilganda aholi soni qariyb 685 ming kishiga yoki 1,8 foizga koʻpayganini anglatadi. Hozirgi kunda fuqarolarning 50,9 foizi shaharlarda istiqomat qilayotgan boʻlsa, 49,1 foizi qishloq joylarda yashaydi.
Jinsiy tarkibga koʻra, erkaklar soni 19,33 millionni, ayollar esa 19 milliondan ziyodni tashkil etmoqda. Hududlar kesimida Samarqand va Fargʻona viloyatlari eng koʻp aholi yashaydigan hududlar boʻlib qolmoqda, Sirdaryo viloyatida esa eng kam aholi soni qayd etilgan.
Shunga qaramay, tugʻilish koʻrsatkichlarida pasayish kuzatilgani mutaxassislar eʼtiborini tortmoqda. Joriy yilning birinchi choragida mamlakatda 191,1 ming nafar chaqaloq dunyoga keldi.
Bu soʻnggi besh yillik davrdagi eng past koʻrsatkichdir. Masalan, 2024-yilning shu davrida 205,7 ming, 2025-yilda esa 198,1 ming tugʻilish qayd etilgan edi.
Bu holat yosh oilalarning farzand koʻrish masalasiga boʻlgan munosabati oʻzgarayotganidan dalolat berishi mumkin. Shu bilan birga, vafot etganlar sonining ortishi ham demografik balansga taʼsir qilmoqda.
2026-yilning yanvar-mart oylarida 43,5 ming nafar fuqaro vafot etgan boʻlib, bu oʻtgan yilga nisbatan 2,1 ming kishiga koʻpdir. Oilaviy munosabatlar sohasida ham tashvishli raqamlar koʻzga tashlanadi.
Uch oy davomida 42,3 mingta nikoh qayd etilgan boʻlib, bu oʻtgan yilgi koʻrsatkichdan 1,5 mingtaga kamdir. Aksincha, ajrimlar soni koʻpayib, 12,7 mingta oilaning buzilgani aniqlangan.
Bu 2025-yilning mos davriga nisbatan 1,2 mingtaga koʻp ajrim demakdir. Mazkur holatlar jamiyatda oila institutini mustahkamlash masalasi dolzarb boʻlib qolayotganini koʻrsatadi.
