AQSHning tovushdan tez uchuvchi samolyoti muvaffaqiyatli sinovdan o'tdi
AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi o‘zining tovushdan tez uchishga mo‘ljallangan X-59 rusumli tajriba samolyoti bilan bir kun ichida ikkita muvaffaqiyatli parvozni amalga oshirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Kaliforniya shtati osmonida o‘tkazilgan ushbu sinovlar Quesst loyihasining muhim bosqichlaridan biri bo‘lib xizmat qiladi. O‘n birinchi va o‘n ikkinchi parvozlar davomida havo kemasi uch yarim kilometrdan o‘n uch kilometrgacha bo‘lgan balandliklarda sinovdan o‘tkazildi.
Bunda samolyotning harakatlanish tezligi deyarli tovush tezligiga yetkazilib, soatiga to‘qqiz yuz kilometrdan yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etdi. Mazkur loyihaning asosiy maqsadi samolyot tovush to‘sig‘ini yorib o‘tganda hosil bo‘ladigan kuchli zarba to‘lqinini sezilarli darajada kamaytirishdan iboratdir.
Lockheed Martin muhandislari bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan ushbu havo kemasi o‘ziga xos uzun va ingichka burun qismiga ega. Bunday tuzilish zarba to‘lqinlarini teng taqsimlash imkonini beradi.
Natijada yer yuzidagi odamlar quloqni qomatga keltiruvchi gumburlash o‘rniga, xuddi avtomobil eshigi yopilgandek past va yumshoq tovushni eshitadilar. Aynan kuchli shovqin muammosi sababli ko‘plab davlatlarda aholi yashash punktlari ustidan tovushdan tez uchadigan fuqarolik samolyotlarining o‘tishi taqiqlangan edi.
Loyiha mas'ullari bir kunda bir necha bor parvoz qilish ma'lumotlarni yig‘ish jarayonini ancha tezlashtirishini ta'kidlamoqda. Bu uslub xavfsizlik qoidalariga to‘liq amal qilgan holda, dasturning dastlabki bosqichlarini 2026-yilga qadar yakunlashga yordam beradi.
Har bir sinov oralig‘ida mutaxassislar samolyotni tezkorlik bilan yonilg‘i bilan to‘ldirib, uni keyingi parvozga tayyorlab borishadi. Ushbu yangi texnologiyaning muvaffaqiyati kelajakda xalqaro aviatsiya qoidalarini tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda.
Agar shovqinsiz tezkor parvozlar o‘zini oqlasa, fuqarolik aviatsiyasida tovushdan tez uchadigan yo‘lovchi samolyotlari davri qaytadi. Bu esa qit'alararo sayohat vaqtini ikki baravarga qisqartirish imkonini beradi va jahon aviatsiya sanoatida yangi bir sahifa ochadi.
Samolyotning texnik imkoniyatlari va sinov natijalari kelgusi yillarda havo transporti sohasidagi asosiy yo‘nalishlarni belgilab beradi.
