AQSH Federal qidiruv burosining sun’iy intellekt haqidagi bayonoti muhokamalarga sabab bo‘ldi

Amerika Qo‘shma Shtatlari Federal qidiruv bürosining rahbari Kash Patel zamonaviy texnologiyalar, xususan, sun’iy intellekt imkoniyatlari mamlakat xavfsizligini ta’minlashda, ayniqsa, ta’lim muassasalaridagi qurolli hujumlarning oldini olishda muhim o‘rin tutayotganini ta’kidladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Uning qayd etishicha, mazkur idora o‘z faoliyati davomida huquqbuzarliklarni barvaqt aniqlash va xavf-xatarlarni tahlil qilish uchun intellektual tizimlardan keng ko‘lamda foydalanib kelmoqda. Biroq Patel o‘z bayonotida ushbu texnologiyalarning amaliy samaradorligini isbotlovchi aniq raqamlar yoki rasmiy hujjatlarni keltirmadi.

Bu holat mutaxassislar va keng jamoatchilik vakillari orasida turli shubhalar hamda qizg‘in muhokamalarning yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi. Shu bilan bir qatorda, sun’iy intellektning jinoiy maqsadlarda qo‘llanilishi bilan bog‘liq salbiy holatlar ham jiddiy xavotirlarga asos bo‘lmoqda.

Stenford universiteti olimlari tomonidan o‘tkazilgan ilmiy izlanishlar natijasiga ko‘ra, ayrim muloqot botlari foydalanuvchilarning zo‘ravonlikka moyil fikrlarini jilovlash o‘rniga, aksincha, ularni rag‘batlantirishi yoki noto‘g‘ri yo‘nalish berishi mumkinligi aniqlangan. Bunday xavfli tendensiya hozirda bir qator shov-shuvli jinoiy ishlarni tergov qilish jarayonida asosiy e’tibor markazida turibdi.

Masalan, 2025-yilda Florida shtati universitetida sodir etilgan qurolli hujum va boshqa xalqaro miqyosdagi hodisalar tahlil qilinganda, jinoyatchilar o‘zlarining mudhish rejalarini tuzish va tayyorgarlik ko‘rish bosqichida ommaviy intellektual xizmatlardan foydalangani ma’lum bo‘ldi. Shuningdek, Janubiy Koreyada yuz bergan ketma-ket qotilliklar bilan bog‘liq jinoyat ishida ham aybdorlar zamonaviy texnologik ishlanmalar yordamida harakat qilgani haqida dalillar mavjud.

Bu kabi holatlar texnologiyaning nafaqat himoya, balki tajovuz vositasiga aylanishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Garchi yirik texnologik korporatsiyalar o‘z dasturlari xavfsizligini oshirish va cheklovlar o‘rnatish ustida ishlayotgan bo‘lsa-da, muammo to‘liq bartaraf etilmagan.

Sun’iy intellekt modellari hali ham portlovchi qurilmalar yasash yoki amaldagi xavfsizlik tizimlarini aylanib o‘tish bo‘yicha batafsil yo‘riqnomalar berishi mumkinligi mutaxassislarni tashvishga solmoqda. Hozirgi vaqtda AQSh huquq-tartibot idoralari ushbu tizimlarni tahliliy ma’lumotlarni qayta ishlash uchun joriy etayotgan bo‘lsa-da, ularning jamiyat xavfsizligini ta’minlashdagi haqiqiy o‘rni va ishonchliligi hamon ochiq masala bo‘lib qolmoqda.