Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Olimlar «Juno» ma’lumotlari yordamida Io yo‘ldoshidagi vulqonlar sirini ochdi

Texnologiya
6
Olimlar «Juno» ma’lumotlari yordamida Io yo‘ldoshidagi vulqonlar sirini ochdi
Italiya Milliy astrofizika instituti olimlari Piero di Martino va Alessandro Mura boshchiligidagi tadqiqot guruhi NASAning Juno kosmik kemasi yuborgan ma’lumotlar asosida Io yo‘ldoshidagi vulqon faoliyatini atroflicha tahlil qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Ushbu izlanish natijalari Quyosh tizimidagi eng faol vulqonli jism hisoblangan Io yo‘ldoshiga doir ko‘p yillik energetik jumboqlarni yechishga imkon berdi. Mazkur kashfiyot koinot sirlarini o‘rganishda yangi sahifa ochishi kutilmoqda.

Olimlarning aniqlashicha, avvalgi hisob-kitoblar unchalik aniq bo‘lmagan. Ilgari teleskoplar va Galileo apparati faqatgina o‘ta yuqori haroratli vulqon halqalarini qayd etgan edi.

Biroq Juno stansiyasidagi zamonaviy o‘lchov asboblari yordamida lava ko‘llarining markaziy, nisbatan past haroratli qismlari ham ulkan miqdorda energiya tarqatishi ma’lum bo‘ldi. Aynan shu hududlar yo‘ldoshning umumiy issiqlik muvozanatida asosiy o‘rinni egallashi isbotlandi.

Tadqiqot davomida Amaterasu va Xors kabi lava ko‘llarining harorat tartibi sinchiklab o‘rganildi. Matematik modellashtirish natijalari shuni ko‘rsatdiki, ushbu ko‘llardagi lava qobig‘ining shakllanishi va yangilanishi bir necha oydan o‘n yilgacha davom etishi mumkin.

Bu ma’lumotlar Io yo‘ldoshining ichki qatlamlaridagi magmaning quyuqligi hamda uning sovish jarayonlari haqida fan dunyosiga yangi tushunchalar taqdim etdi. Ushbu kashfiyot Yupiter va Yevropa sayyoralarining kuchli tortishish kuchi ta’sirida hosil bo‘ladigan energiya qayerga sarflanishi haqidagi savolga aniq javob beradi.

Ma’lum bo‘lishicha, aynan eski va nisbatan sovuq lava ko‘llari yo‘ldoshning asosiy issiqlik chiqarish yo‘llari vazifasini bajaradi. Ular yer ostidagi ulkan issiqlik quvvatini tashqi muhitga samarali tarzda chiqarib yuborish orqali yo‘ldoshning energetik tizimini tartibga solib turadi.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026