Olimlar xiral o‘ta o‘tkazuvchanlik hodisasi mavjudligini amalda tasdiqladi
Fizika sohasida faoliyat yuritayotgan bir guruh olimlar xiral ota otkazuvchanlik hodisasi mavjudligini tasdiqlovchi muhim ilmiy yangilikni taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Massachusets texnologiya instituti tadqiqotchilari kremniy asosga joylashtirilgan qalayning bir qatlamli tizimida kvant simmetriyasining buzilishini amalda kuzatishga muvaffaq boldi. Mazkur jarayon elektron juftliklarining vaqt otishi bilan ozgarishiga asoslangan bolib, uzoq yillardan buyon nazariy jihatdan bashorat qilib kelinayotgan edi.
Ushbu kashfiyot zamonaviy fizika qonuniyatlarini tushunishda yangi ufqlarni ochib beradi. Tadqiqot jarayonida olimlar skanerlovchi tunnel mikroskopiyasi usulidan foydalangan holda, mutlaq nolga yaqin haroratda qalay atomlari panjarasidagi nuqsonlarni sinchiklab organishdi.
Kuzatuvlar davomida tugun va antitugun deb nomlanuvchi noyob hodisa qayd etildi. Bu holat elektron va kovak qismlarining tolqin funksiyasidagi farqlanishini yaqqol korsatib berdi.
Bunday murakkab jarayon faqat ota otkazuvchan juftliklarning nolga teng bolmagan burchak momenti mavjud bolgan taqdirdagina yuzaga kelishi mumkinligi bilan ahamiyatlidir. Tizimning sodda va aniq tuzilishi olimlarga murakkab matematik modellarni hech qanday qoshimcha ozgaruvchilarsiz tasdiqlash imkonini yaratdi.
Mikroskop ostida kuzatilgan yulduz va gul shaklidagi kvant tebranishlari xiral d-tolqinli juftlanish nazariyasini tola tasdiqladi. Mazkur natijalar nazariy fizika va amaliy tajriba ortasidagi bogliqlikni yanada mustahkamladi.
Ushbu ilmiy kashfiyot kelajakdagi kvant kompyuterlari taraqqiyotida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda. Xiral ota otkazuvchanlik xususiyatiga ega materiallar tashqi shovqinlarga chidamli hamda xatolarga kamroq moyil bolgan hisoblash tizimlarini yaratishda asosiy poydevor vazifasini otaydi.
Bu esa oz navbatida axborot texnologiyalari va murakkab hisob-kitoblar sohasida inqilobiy ozgarishlarga sabab boladi. Yangi turdagi materiallar asosida yaratiladigan qurilmalar ananaviy tizimlardan oziqning tezkorligi va xavfsizligi bilan ajralib turadi.
