Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

Olimlar xiral o‘ta o‘tkazuvchanlik hodisasi mavjudligini amalda tasdiqladi

Texnologiya
19
Olimlar xiral o'ta o'tkazuvchanlik hodisasi mavjudligini amalda tasdiqladi
Fizika sohasida faoliyat yuritayotgan bir guruh olimlar xiral ota otkazuvchanlik hodisasi mavjudligini tasdiqlovchi muhim ilmiy yangilikni taqdim etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Massachusets texnologiya instituti tadqiqotchilari kremniy asosga joylashtirilgan qalayning bir qatlamli tizimida kvant simmetriyasining buzilishini amalda kuzatishga muvaffaq boldi. Mazkur jarayon elektron juftliklarining vaqt otishi bilan ozgarishiga asoslangan bolib, uzoq yillardan buyon nazariy jihatdan bashorat qilib kelinayotgan edi.

Ushbu kashfiyot zamonaviy fizika qonuniyatlarini tushunishda yangi ufqlarni ochib beradi. Tadqiqot jarayonida olimlar skanerlovchi tunnel mikroskopiyasi usulidan foydalangan holda, mutlaq nolga yaqin haroratda qalay atomlari panjarasidagi nuqsonlarni sinchiklab organishdi.

Kuzatuvlar davomida tugun va antitugun deb nomlanuvchi noyob hodisa qayd etildi. Bu holat elektron va kovak qismlarining tolqin funksiyasidagi farqlanishini yaqqol korsatib berdi.

Bunday murakkab jarayon faqat ota otkazuvchan juftliklarning nolga teng bolmagan burchak momenti mavjud bolgan taqdirdagina yuzaga kelishi mumkinligi bilan ahamiyatlidir. Tizimning sodda va aniq tuzilishi olimlarga murakkab matematik modellarni hech qanday qoshimcha ozgaruvchilarsiz tasdiqlash imkonini yaratdi.

Mikroskop ostida kuzatilgan yulduz va gul shaklidagi kvant tebranishlari xiral d-tolqinli juftlanish nazariyasini tola tasdiqladi. Mazkur natijalar nazariy fizika va amaliy tajriba ortasidagi bogliqlikni yanada mustahkamladi.

Ushbu ilmiy kashfiyot kelajakdagi kvant kompyuterlari taraqqiyotida yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda. Xiral ota otkazuvchanlik xususiyatiga ega materiallar tashqi shovqinlarga chidamli hamda xatolarga kamroq moyil bolgan hisoblash tizimlarini yaratishda asosiy poydevor vazifasini otaydi.

Bu esa oz navbatida axborot texnologiyalari va murakkab hisob-kitoblar sohasida inqilobiy ozgarishlarga sabab boladi. Yangi turdagi materiallar asosida yaratiladigan qurilmalar ananaviy tizimlardan oziqning tezkorligi va xavfsizligi bilan ajralib turadi.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026