Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 20 noyabr
+22°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, janub
ENRU

Olimlar koinotda bir vaqtning o‘zida o‘n beshta yangi pulsar kashf etdi

Texnologiya
6
Olimlar koinotda bir vaqtning o'zida o'n beshta yangi pulsar kashf etdi
Xalqaro radioastrofiziklar jamoasi Janubiy Afrikada joylashgan MeerKAT radiointerferometri yordamida koinot sirlarini o‘rganishda ulkan qadam tashladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Tadqiqotchilar 47 Tukan nomli yulduzlar to‘dasida bir vaqtning o‘zida 15 ta yangi millisekundli pulsarni aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi. Mazkur kashfiyot so‘nggi yigirma yil davomida mavjud bo‘lgan texnologik cheklovlarni yengib o‘tish imkonini berdi.

Natijada ushbu klasterda ma’lum bo‘lgan pulsarlar soni 27 tadan 42 taga ko‘paydi. Ushbu ilmiy yangilik koinotning eng zich nuqtalarini o‘rganishda yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.

Maks Plank nomidagi Radioastronomiya instituti va Manchester universiteti mutaxassislari ushbu tadqiqotda ko‘p nurli sintez qilish uslubidan foydalanishdi. Maxsus ishlab chiqilgan hisoblash algoritmlari va zamonaviy tahlil usullari yordamida olimlar yulduzlar yadrosining o‘ta murakkab sharoitida ham yuqori aniqlikdagi kuzatuvlarni amalga oshirishdi.

Bu uslub hattoki bir-biriga juda yaqin joylashgan samoviy jismlarni ham alohida ajratib olish va ularning xususiyatlarini o‘rganish imkonini yaratdi. Yangi topilgan osmon jismlarining 12 tasi qo‘shaloq tizimlar tarkibiga kiradi.

Ular orasida eng qiziqarlisi qora beva turiga mansub bo‘lgan pulsardir. Ushbu o‘ziga xos obyekt o‘zining hamroh yulduzini kuchli nurlanish orqali asta-sekin yemirib, bug‘lantirib yuboradi.

Mazkur kashfiyot 2002-yilda Hubble teleskopi tomonidan aniqlangan, biroq shu paytgacha siri ochilmay kelayotgan nur manbasining tabiatini tushunishga yordam berdi. Bu esa koinotdagi murakkab jarayonlarning o‘zaro bog‘liqligini yana bir bor isbotladi.

Bundan tashqari, kashf etilgan tizimlar orasida o‘zining g‘ayritabiiy harakat yo‘nalishi va orbitasi bilan ajralib turadigan obyektlar ham mavjud. Bunday noyob tizimlar zich yulduzlar to‘dalarida kam uchraydigan samoviy jismlarning rivojlanish bosqichlarini o‘rganish uchun mukammal ilmiy maydon vazifasini o‘taydi.

Tadqiqot davomida Parkes observatoriyasining so‘nggi 15 yillik arxiv ma’lumotlari ham qayta tahlil qilindi. MeerKAT tizimi orqali olingan aniq ma’lumotlar yordamida olimlar ilgari oddiy shovqin deb hisoblangan zaif signallarning aslida muhim koinot obyektlari ekanligini tasdiqlashdi.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026