Koinotga yuk tashuvchi yangi qurilma aerodromda sinovdan o‘tkazildi

Kaliforniyada faoliyat yurituvchi Fenix Space startapi koinotga yuk tashish sohasida inqilobiy qadam tashladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Kompaniya ananaviy kosmodromlarga ehtiyoj sezmaydigan, foydali yuklarni orbitaga olib chiqishning yangi usulini muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Fenix Alpha deb nomlangan qurilmaning bir haftalik parvozlari shuni ko‘rsatdiki, ushbu apparat vertikal uchish maydonchalari o‘rniga oddiy aerodrom infratuzilmasidan foydalangan holda havoga ko‘tarilishi va qo‘nishi mumkin.

Mazkur yangilik koinot sanoatida logistika xarajatlarini kamaytirish va parvozlar tezkorligini oshirish yo‘lida muhim ahamiyatga ega. Ushbu loyihada qo‘llanilgan usul o‘ziga xosligi bilan ajralib turadi va u ko‘proq planer uchirilishini eslatadi.

Bunda maxsus uchirish qurilmasi samolyot-tashuvchi ortiga tirkama sifatida ulanadi va havoga ko‘tariladi. Muayyan balandlikka yetgach, apparat asosiy samolyotdan ajralib chiqadi va o‘z dvigatellarini ishga tushirib, koinot sari yo‘l oladi.

O‘tkazilgan to‘rtta sinov parvozi davomida prototip tashuvchidan muvaffaqiyatli ajralib, mustaqil ravishda murakkab harakatlarni bajarishga qodirligini isbotladi. Qurilmaning barcha harakatlari kompaniya muhandislari tomonidan ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot va bort elektron tizimlari orqali boshqarildi.

Loyiha bugungi kunda AQSh koinot sanoatidagi eng og‘riqli nuqtalardan birini hal etishga qaratilgan. Hozirgi vaqtda mamlakatdagi kosmodromlar haddan tashqari yuklangan bo‘lib, parvozlar soni keskin ortib bormoqda.

Masalan, so‘nggi bir necha yil ichida orbital parvozlar miqdori ikki barobardan ko‘proqqa oshgan bo‘lsa-da, soha hamon o‘tgan asrning o‘rtalarida qurilgan sanoqli maydonchalarga bog‘lanib qolgan. Fenix Space taklif etayotgan yechim esa istalgan yirik aerodromdan foydalanish imkonini beradi, bu esa navbatlarni kamaytiradi va jarayonni ancha arzonlashtiradi.

Kompaniya rahbari Jeyson Lining ta’kidlashicha, mavjud uchish-qo‘nish yo‘laklari va ko‘p marotaba foydalaniladigan aviatsiya vositalaridan foydalanish koinot missiyalari tannarxini sezilarli darajada pasaytiradi. Rejaga ko‘ra, ushbu tizim 2028-yilda to‘liq tijorat maqsadlarida ishga tushiriladi.

Dastlabki bosqichda kichik sun’iy yo‘ldoshlarni Yer atrofidagi past orbitalarga yetkazish va yuqori tezlikdagi texnik sinovlarni o‘tkazish rejalashtirilgan. Bu kabi texnologiyalar kelajakda koinotga chiqishni yanada ommaviy va qulay qilishga xizmat qiladi.