Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 18 noyabr
+17°
to‘liq bulutli shamol 2 m/s, shimoli-g‘arb
ENRU

Olimlar koinotda hayot alomatlarini izlashning yangi uslubini yaratdi

Texnologiya
6
Olimlar koinotda hayot alomatlarini izlashning yangi uslubini yaratdi
Vaysman instituti va Kaliforniya universiteti tadqiqotchilari koinot kengliklarida hayot alomatlarini izlashning mutlaqo yangi va universal uslubini ishlab chiqdilar. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Olimlar ananaviy ravishda qidiriladigan DNK yoki oqsil kabi aniq molekulyar belgilarga tayanmasdan, moddalar tarkibidagi molekulyar tuzilishning statistik tartibini tahlil qilishni taklif etmoqdalar. Ushbu yondashuv kosmik qurilmalar bortida ota murakkab laboratoriya jihozlari mavjud bolmagan sharoitda ham hayot izlarini aniqlashga keng imkoniyat yaratadi.

Mazkur yangi uslub tirik organizmlar va jonsiz tabiat ortasidagi tub farqlarga asoslangan. Tabiatdagi jonsiz jarayonlarda termodinamika qonunlari ustuvorlik qilib, odatda tartibsiz va oldindan taxmin qilish mumkin bolgan aralashmalar hosil boladi.

Tiriklik esa aksincha, tashqi muhitdan olgan energiyasini malum bir tartibni yaratish va saqlashga sarflaydi. Tadqiqotchilar ekologiya sohasida turlar xilma-xilligini olchashda qollaniladigan Hill raqamlarini molekulyar malumotlarga moslashtirdilar.

Natijada biologik tuzilmalarni kosmik chiqindilardan ajratib beruvchi maxsus matematik filtr yaratishga muvaffaq boldilar. Ushbu algoritmni ishlab chiqqan mutaxassis Barak Soberning tushuntirishicha, mazkur usul hayotning aynan qanday korinishda ekanligiga bogliq emas.

U hayotning eng asosiy tashkiliy tamoyillarini qidiradi, shu bois bizga mutlaqo notanish bolgan va boshqa biokimyoviy asosga ega hayot shakllarini ham aniqlashi mumkin. Bu yangilik ayniqsa Yupiter va Saturn sayyoralarining muz bilan qoplangan yoldoshlari, masalan, Yevropa va Enselad kabi hududlarni organishda juda muhim ahamiyatga ega.

Otkazilgan tajribalar shuni korsatdiki, yangi model hatto kuchli radiatsiya tasirida qisman shikastlangan namunalarda ham biologik izlarni aniqlash qobiliyatiga ega. Algoritm hozirga qadar mikrob namunalari, qadimiy qazilmalar hamda Bennu va Ryugu asteroidlaridan olingan moddalar ustida muvaffaqiyatli sinovdan otkazildi.

AQSH va Yevropa kosmik agentliklari mutaxassislari ushbu statistik yondashuvni kelgusi kosmik tadqiqotlarda, xususan, Mars sayyorasini organishga qaratilgan loyihalarda keng qollashni rejalashtirmoqdalar.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026