Olimlar koinotda hayot alomatlarini izlashning yangi uslubini yaratdi

Vaysman instituti va Kaliforniya universiteti tadqiqotchilari koinot kengliklarida hayot alomatlarini izlashning mutlaqo yangi va universal uslubini ishlab chiqdilar. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Olimlar ananaviy ravishda qidiriladigan DNK yoki oqsil kabi aniq molekulyar belgilarga tayanmasdan, moddalar tarkibidagi molekulyar tuzilishning statistik tartibini tahlil qilishni taklif etmoqdalar. Ushbu yondashuv kosmik qurilmalar bortida ota murakkab laboratoriya jihozlari mavjud bolmagan sharoitda ham hayot izlarini aniqlashga keng imkoniyat yaratadi.

Mazkur yangi uslub tirik organizmlar va jonsiz tabiat ortasidagi tub farqlarga asoslangan. Tabiatdagi jonsiz jarayonlarda termodinamika qonunlari ustuvorlik qilib, odatda tartibsiz va oldindan taxmin qilish mumkin bolgan aralashmalar hosil boladi.

Tiriklik esa aksincha, tashqi muhitdan olgan energiyasini malum bir tartibni yaratish va saqlashga sarflaydi. Tadqiqotchilar ekologiya sohasida turlar xilma-xilligini olchashda qollaniladigan Hill raqamlarini molekulyar malumotlarga moslashtirdilar.

Natijada biologik tuzilmalarni kosmik chiqindilardan ajratib beruvchi maxsus matematik filtr yaratishga muvaffaq boldilar. Ushbu algoritmni ishlab chiqqan mutaxassis Barak Soberning tushuntirishicha, mazkur usul hayotning aynan qanday korinishda ekanligiga bogliq emas.

U hayotning eng asosiy tashkiliy tamoyillarini qidiradi, shu bois bizga mutlaqo notanish bolgan va boshqa biokimyoviy asosga ega hayot shakllarini ham aniqlashi mumkin. Bu yangilik ayniqsa Yupiter va Saturn sayyoralarining muz bilan qoplangan yoldoshlari, masalan, Yevropa va Enselad kabi hududlarni organishda juda muhim ahamiyatga ega.

Otkazilgan tajribalar shuni korsatdiki, yangi model hatto kuchli radiatsiya tasirida qisman shikastlangan namunalarda ham biologik izlarni aniqlash qobiliyatiga ega. Algoritm hozirga qadar mikrob namunalari, qadimiy qazilmalar hamda Bennu va Ryugu asteroidlaridan olingan moddalar ustida muvaffaqiyatli sinovdan otkazildi.

AQSH va Yevropa kosmik agentliklari mutaxassislari ushbu statistik yondashuvni kelgusi kosmik tadqiqotlarda, xususan, Mars sayyorasini organishga qaratilgan loyihalarda keng qollashni rejalashtirmoqdalar.