AQSHda elektr energiyasi narxi bir yil ichida keskin oshdi
Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi eng yirik elektr tarmog‘i hisoblangan PJM Interconnection tizimida elektr energiyasi narxi bir yil ichida deyarli ikki barobarga ko‘tarildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mustaqil kuzatuvchi Monitoring Analytics tashkiloti tomonidan e’lon qilingan yangi hisobotga ko‘ra, bir megavatt-soat elektr energiyasi uchun ulgurji narx o‘tgan yilgi 77,78 dollardan 136,53 dollargacha oshgan. Ushbu ma’lumotlar soha mutaxassislari va jamoatchilik o‘rtasida jiddiy xavotirlarga sabab bo‘lmoqda.
Mutaxassislarning fikricha, narxlar bunday keskin ko‘tarilishiga ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarining haddan tashqari ko‘p elektr energiyasi iste’mol qilayotgani asosiy omil bo‘lgan. PJM operatori esa kundan-kunga o‘sib borayotgan ushbu talabni samarali boshqarishda ojizlik qilmoqda.
Monitoring Analytics tashkiloti iste’molchilar uchun yuzaga kelgan ushbu moliyaviy zarba qaytarib bo‘lmas darajaga yetganini va agar tizimli muammolar o‘z vaqtida hal etilmasa, vaziyat yanada yomonlashishi mumkinligini alohida ta’kidladi. PJM tarmog‘i, ayniqsa, ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari zich joylashgan Shimoliy Virjiniya hududini qamrab oladi.
Sun’iy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyoj keskin ortdi, biroq amaldagi elektr tarmoqlari bunday katta yuklamaga mo‘ljallanmagan edi. 2022-yilda PJM yangi energiya manbalarini umumiy tarmoqqa ulash bo‘yicha arizalarni qabul qilishni vaqtincha to‘xtatib qo‘ygan edi.
Ushbu qaror hozirgi kundagi energiya tanqisligini yanada chuqurlashtirib, narxlarning nazoratsiz o‘sishiga yo‘l ochdi. Monitoring Analytics hisobotida PJM boshqaruvi qaror qabul qilish jarayonida shaffoflikni ta’minlamayotgani va zaruriy dasturiy ta’minotni yangilash ishlarini bir necha yilga kechiktirgani qattiq tanqid qilingan.
Tashkilot ekspertlarining fikricha, PJM rahbariyati mavjud inqirozni bozor qoidalarini o‘z foydasiga o‘zgartirish uchun bahona sifatida ishlatmoqda. Aslida esa muammoning tub ildizi ma’lumotlarni saqlash va qayta ishlash markazlarining elektr tarmog‘iga berayotgan nazoratsiz yuklamasida ekani ko‘rinib turibdi.
Bunday holat kelajakda nafaqat sanoat korxonalari, balki oddiy aholi xonadonlari uchun ham elektr energiyasi xarajatlarining keskin oshishiga olib kelishi mumkin.
