Yevropada jurnalistlar telefoniga josuslik dasturi orqali hujum qilindi
Bugungi kunda jurnalistlar, inson huquqlari himoyachilari va siyosiy faollarga qarshi maxfiy kuzatuv dasturlari orqali amalga oshirilayotgan hujumlar tobora keng tarqalmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
2025-yilning boshida Vatsap ijtimoiy tarmog‘i Yevropa bo‘ylab 90 nafarga yaqin foydalanuvchini Isroilning Paragon Solutions kompaniyasi tomonidan nishonga olingani haqida rasman ogohlantirdi. Ko‘p o‘tmay, Epl kompaniyasi ham o‘z qurilmalaridan foydalanuvchilarga yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan xavf haqida bildirishnomalar yubordi.
Mutaxassislar tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvlar natijasida ikki nafar jurnalistning telefoni Grafit deb nomlangan josuslik dasturi yordamida masofadan turib buzib kirilgani aniqlandi. Ushbu hujum foydalanuvchidan hech qanday amalni, ya’ni shubhali havolalarni bosishni talab qilmaydigan usul orqali amalga oshirilgan.
So‘nggi o‘n besh yil davomida xavfsizlik bo‘yicha tadqiqotchilar davlat darajasidagi xakerlar tomonidan amalga oshirilgan ko‘plab muvaffaqiyatli hujumlarni qayd etib kelmoqdalar. Bunday amaliyotlar insonning kundalik hayotiga oid barcha ma’lumotlarni o‘zida jamlagan smartfonlarga yashirincha kirish imkonini beruvchi o‘ta qimmat va murakkab texnologiyalarga tayanadi.
Josuslik dasturi uni boshqarayotgan shaxsga qurilmadagi barcha ma’lumotlarga to‘liq kirish, telefon so‘zlashuvlarini yozib olish, shaxsiy yozishmalarni o‘g‘irlash, kamera va mikrofonni masofadan turib yoqish hamda foydalanuvchining qayerda ekanini aniq vaqt rejimida kuzatish imkoniyatini beradi. Bunday jiddiy tahdidlarga javoban Epl, Gugl va Meta kabi yirik texnologik korporatsiyalar o‘z mijozlari uchun kuchaytirilgan himoya tizimlarini joriy etishdi.
Xususan, ushbu kompaniyalar maqsadli hujumlarga qarshi turish uchun maxsus xavfsizlik funksiyalaridan foydalanishni taklif qilmoqdalar. Garchi bu funksiyalar qurilmaning ba’zi odatiy imkoniyatlarini biroz cheklasa-da, ular taqdim etadigan xavfsizlik darajasi ushbu kichik noqulayliklardan ancha yuqori turadi.
Soha mutaxassislari, agar siz o‘z kasbiy faoliyatingiz tufayli kuzatuv ostida bo‘lishingiz mumkin deb hisoblasangiz, ushbu himoya vositalarini ishga tushirishni qat’iy tavsiya etadilar. Shuni yodda tutish lozimki, hech qanday xavfsizlik chorasi mutloq mukammal emas va josuslik dasturlarini yaratuvchilar doimiy ravishda yangi zaif nuqtalarni qidirishda davom etadilar.
Biroq, bu mavjud himoya vositalaridan voz kechish kerak degani emas. Aksincha, ushbu funksiyalar bugungi kunda o‘z samaradorligini amalda isbotlab kelmoqda.
Xavfsizlik bo‘yicha ekspertlarning ta’kidlashicha, mazkur himoya tizimlari bepul taqdim etiladi, ularni sozlash oson va ular murakkab josuslik dasturlariga qarshi eng ishonchli to‘siq bo‘lib xizmat qiladi. Agar ushbu choralar kundalik ishlaringizga xalaqit bersa, ularni istalgan vaqtda qayta o‘chirib qo‘yish imkoniyati mavjud.
