Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 20 noyabr
+22°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, janub
ENRU

Xitoylik olimlar yorug‘lik yordamida ma’lumot uzatuvchi yangi qurilma yaratdi

Texnologiya
50
Xitoylik olimlar yorug'lik yordamida ma'lumot uzatuvchi yangi qurilma yaratdi
Janubiy Xitoy texnologiya universiteti professori Chjigo Sya boshchiligidagi xalqaro olimlar guruhi simsiz aloqa sohasida inqilobiy yangilik yaratdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Tadqiqotchilar oq yoruglik yordamida ma’lumot uzatuvchi yangi turdagi foton qurilmasini ishlab chiqishdi. Foton lazerli dvigateli deb nomlangan ushbu ishlanma ulkan hajmdagi ma’lumotlarni rekord darajadagi masofaga, ya’ni bir kilometrdan uzoqroqqa uzatish imkonini beradi.

Mazkur texnologiya kuchli yoruglik oqimini ma’lumot uzatish kanaliga aylantiruvchi lazerli uzatkich tamoyili asosida ishlaydi. Hozirgi kunda amalda bo‘lgan ko‘rinadigan yoruglik orqali aloqa tizimlari o‘zining jiddiy kamchiliklariga ega.

Masalan, oddiy yoritgichli diodlar ma’lumotni faqat bir necha metr masofagacha yetkazib bera oladi. Yangi ixtiro esa diqqat markaziga yigilgan lazer nurlaridan foydalanish orqali ushbu muammoni bartaraf etadi.

Qurilmani yaratish jarayonida arzon va issiqlikka chidamli shaffof keramikadan foydalanilgan bo‘lib, u yuqori quvvatli nurlanish sharoitida ham o‘zining barqaror ish faoliyatini saqlab qoladi. Avvalgi qurilmalarning asosiy to‘sig‘i lazer ta’sirida materiallarning haddan tashqari qizib ketishi va parchalanishi edi.

Olimlar bu safar an’anaviy polimer va silikon moddalaridan voz kechib, lyutetsiy, kalsiy, magniy, alyuminiy va kremniy oksidlari asosida o‘ta mustahkam keramika ishlab chiqdilar. Material tarkibiga seriy ionlarining qo‘shilishi yoruglik xususiyatlarini aniq boshqarish imkonini berdi.

Natijada yangi turdagi keramika issiqlikni boshqa analoglariga qaraganda yigirma baravar samaraliroq chiqarib yuborish xususiyatiga ega bo‘ldi. Kelajakda ushbu texnologiya oltinchi avlod aloqa tarmoqlarining asosiy ustunlaridan biri bo‘lishi kutilmoqda.

Bunday tizimlar yer usti stansiyalari, sun’iy yo‘ldoshlar va havo platformalarini yagona tarmoqqa birlashtiradi. Bu esa okeanlar, keng cho‘llar va baland tog‘li hududlar kabi borish qiyin bo‘lgan joylarda ham uzluksiz aloqani ta’minlaydi.

Shuningdek, mazkur ishlanma real vaqt rejimida ishlovchi sun’iy intellekt tizimlari uchun ma’lumot uzatish tezligini sezilarli darajada oshiradi. Hozirgi vaqtda ushbu texnologiya tajriba va rivojlanish bosqichida turibdi.

Tadqiqotchilar kelgusida signal uzatish tezligini yanada oshirish uchun materiallarni takomillashtirishni rejalashtirmoqdalar. Shuningdek, lazerli aloqa kanallarini radioaloqa tarmoqlari bilan uyg‘unlashtirish hamda atrof-muhit sharoitlariga qarab signal quvvatini avtomatik ravishda moslashtiruvchi aqlli tizimlarni joriy etish ustida ish olib borilmoqda.

Ushbu yangilik kelajakda butun dunyo bo‘ylab simsiz internet va ma’lumot almashinuvi sifatini mutlaqo yangi bosqichga olib chiqadi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026