Kaliforniya axborot texnologiyalari sohasidagi bahsli qonun loyihasiga o‘zgartirish kiritdi
Kaliforniya shtati rasmiylari axborot texnologiyalari sohasidagi eng bahsli qonun loyihalaridan biriga o‘zgartirish kiritishni boshladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu qaror ochiq kodli dasturiy ta’minot yaratuvchilari, operatsion tizimlar hamjamiyati hamda shaxsiy ma’lumotlar daxlsizligi himoyachilarining keskin e’tirozlaridan so‘ng qabul qilindi. Yangi tahrirdagi hujjat ochiq manbali operatsion tizimlarning aksariyat qismini foydalanuvchilar yoshini majburiy ravishda tekshirish talabidan ozod etishni nazarda tutadi.
Agar ushbu tuzatishlar rasman tasdiqlansa, Debian, Fedora, Ubuntu va Arch Linux kabi dunyoga mashhur tizimlar yangi qoidalarga bo‘ysunishdan mustasno bo‘ladi. Dastlabki rejalarga ko‘ra, internet tarmoqlarida foydalanuvchi yoshini aniqlash mas’uliyati alohida sayt va ilovalardan bevosita operatsion tizim zimmasiga yuklanishi kerak edi.
Mazkur tartibga binoan, kompyuter yoki mobil qurilma ilk bor ishga tushirilganda tizim foydalanuvchidan yoshini so‘rashi va keyinchalik ushbu ma’lumotni boshqa dasturlarga uzatishi lozim edi. Biroq, Linux turkumidagi tizimlar yirik tijorat korporatsiyalariga tegishli emasligi va ularning aksariyati ko‘ngilli dasturchilar tomonidan boshqarilishi sababli, bunday talabni texnik jihatdan amalga oshirish imkonsiz deb topildi.
Raqamli huquqlarni himoya qiluvchi xalqaro tashkilotlar ushbu tashabbusni keskin qoralab chiqdi. Ularning fikricha, foydalanuvchilarning yoshini tizim darajasida nazorat qilish internetda ommaviy kuzatuv o‘rnatish uchun xavfli poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
Yangi tahrirdagi qonun loyihasi dasturiy ta’minotni erkin nusxalash, o‘zgartirish va tarqatish imkonini beruvchi litsenziyalar asosida ishlaydigan loyihalarni ushbu majburiyatlardan ozod qilishni taklif etmoqda. Bu esa erkin dasturchilar hamjamiyati uchun muhim g‘alaba hisoblanadi.
Shunga qaramay, o‘zining shaxsiy ilovalar do‘koniga ega bo‘lgan va tijoriy maqsadlarda foydalaniladigan tizimlar hali ham qonun talablari ostida qolishi mumkin. Masalan, Valve kompaniyasining SteamOS tizimi Linux negizida yaratilgan bo‘lsa-da, u yopiq savdo maydonchasi bilan uzviy bog‘langan.
Shu sababli nazorat qiluvchi organlar uni erkin operatsion tizim emas, balki yirik tijoriy ekotizim sifatida baholashlari ehtimoldan xoli emas. Mazkur qonuniy o‘zgarishlar 2027-yilning birinchi yanvaridan boshlab to‘liq kuchga kirishi kutilmoqda.
