IBM Nanostack arxitekturasi sunʼiy intellektni inqilobiy ravishda oʻzgartirmoqda
IBM korporatsiyasi mikroelektronika sohasida inqilobiy yangi texnologiya ishlab chiqdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Kompaniya inson tirnogʻi kattaligidagi kristallda 100 milliard tranzistorni joylashtirish imkonini beruvchi Nanostack arxitekturasini taqdim etdi. Bu ishlanma sunʼiy intellekt tizimlari uchun misli koʻrilmagan quvvat va energiya tejamkorligini vaʼda qilmoqda.
Bu yangilik haqida Ixbt.com axborot berdi. Yangi texnologiyaning eng muhim jihati shundaki, IBM uni dunyodagi ilk bir nanometrdan kichik klassidagi chip deb atamoqda.
Kompaniya oʻz platformasini yetti angstrem tugunligi deb belgilagan. Bir angstrem nanometrning oʻndan bir qismiga teng, yaʼni yetti angstrem 0,7 nm deganidir.
Bu koʻrsatkich elementlarning jismoniy oʻlchamidan koʻproq texnologik integratsiya darajasini bildiradi. Nanostack arxitekturasining asosiy afzalligi vertikal joylashuv hisoblanadi.
Zamonaviy fizika qonuniyatlariga koʻra tranzistorlarni cheksiz kichraytirib boʻlmaydi, chunki kuzatuv effektlari va tok sizib chiqishi kabi muammolar yuzaga keladi. IBM muhandislari bu toʻsiqni tranzistorlarni nafaqat yonma-yon, balki bir-birining ustiga vertikal holda joylashtirish orqali hal qilishdi.
Har bir bazaviy element ikkita vertikal ulangan tranzistordan iborat boʻlib, ularning har biri qalinligi atigi besh nanometr boʻlgan uchta nanosheet qatlamini oʻz ichiga oladi. Bu taxminan oʻn besh qator kremniy atomlariga teng.
Bunday zichlik avvalgi avlod ikki nanometrli texnologiyalariga qaraganda elementlar sonini deyarli ikki barobarga oshirish imkonini beradi. Energiya tejamkorligi va xotira samaradorligi ham sezilarli darajada yaxshilandi.
IBM hisob-kitoblariga koʻra Nanostack texnologiyasiga oʻtish hisoblash unumdorligini 50 foizga oshirish yoki energiya sarfini 70 foizgacha kamaytirish mumkin. Bundan tashqari SRAM xotira zichligi 40 foizga kengaydi.
Bu koʻrsatkichlar bugungi kunda ulkan miqdorda elektr energiyasi isteʼmol qilayotgan maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari va katta sunʼiy intellekt modellari uchun hayotiy ahamiyatga ega. Bundan tashqari IBM mutaxassislari IEEE simpoziumida statik operativ xotira mikrosxemalarini masshtablashda ham katta yutuqqa erishganliklarini maʼlum qilishdi.
Tranzistor kanallarini maxsus tartibda joylashtirish orqali xotira yacheykalarining balandligini 40 foizga qisqartishga muvaffaq boʻlindi. Bu esa protsessorlarning kesh xotirasi hajmini sezilarli darajada oshirishga yoʻl ochadi.
Ushbu texnologiya hozircha laboratoriya sharoitida va ilmiy anjumanlarda namoyish etilgan boʻlsa‑da, u kelajakdagi grafik protsessorlar va mobil protsessorlar uchun asos boʻlib xizmat qilishi kutilmoqda.
