NASA va Loft Orbital sun’iy intellektli yo‘ldoshlarni sinovdan o‘tkazmoqda
AQSHning NASA koinot agentligi va Loft Orbital kompaniyasi sun’iy intellekt texnologiyalariga asoslangan yangi avlod sun’iy yo‘ldoshlarini sinovdan o‘tkazishni boshladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu loyihaning asosiy maqsadi koinot apparatlariga Yerdagi favqulodda hodisalar, xususan, o‘rmon yong‘inlari va atrof-muhit ifloslanishini inson aralashuvisiz, mustaqil ravishda aniqlash imkonini berishdir. Bu haqda Ixbt.com nashri Loft Orbital kompaniyasi ma’lumotlariga tayanib xabar bermoqda.
Federated Autonomous Measurement dasturi doirasida amalga oshirilayotgan ushbu loyiha koinotdagi ma’lumotlarni qayta ishlash tezligini tubdan o‘zgartirishi kutilmoqda. Hozirgi kunda sun’iy yo‘ldoshlar Yer yuzasini suratga oladi, so‘ngra ulkan hajmdagi ma’lumotlarni Yerga uzatadi.
Mutaxassislar ushbu tasvirlarni tahlil qilib, zarurat tug‘ilganda boshqa apparatlarga batafsilroq kuzatuv olib borish buyrug‘ini beradi. Yangi tizim esa barcha tahliliy jarayonlarni bevosita koinotning o‘zida amalga oshiradi.
Sinovlarning birinchi bosqichi joriy yilning iyun oyida Loft Orbital kompaniyasining amaldagi sun’iy yo‘ldoshlaridan birida boshlandi. Unga NASAning Reaktiv harakat laboratoriyasi tomonidan ishlab chiqilgan maxsus dasturiy ta’minot o‘rnatildi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ushbu texnologiya koinot apparatlariga bir-biri bilan ma’lumot almashish va muhim voqealarga tezkor munosabat bildirish imkonini beradi. Koinotda mustaqil qaror qabul qilish texnologiyasi loyiha doirasida tip va cue deb ataladigan jarayon avtomatlashtiriladi.
Bunda bitta sun’iy yo‘ldosh shubhali ob’yektni, masalan, yong‘in o‘chog‘ini aniqlasa, darhol boshqa apparatlarga signal yuboradi. Boshqa sun’iy yo‘ldoshlar esa Yer stansiyasidan buyruq kutib o‘tirmasdan, o‘z datchiklarini o‘sha nuqtaga qaratadi va batafsil tahlilni boshlaydi.
Bu vaqtni tejash va tabiiy ofatlarning oldini olishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Loft Orbital vakili Pol Lasserrening so‘zlariga ko‘ra, ilgari sun’iy intellekt modellarining o‘ta yirikligi va koinot apparatlarining hisoblash quvvati cheklangani sababli bunday tizimlarni joriy etish imkonsiz deb hisoblangan.
Biroq so‘nggi oylarda paydo bo‘lgan ixcham va ko‘p turdagi fikrlash qobiliyatiga ega yangi avlod sun’iy intellekt modellari bu to‘siqlarni bartaraf etdi. Endilikda sun’iy yo‘ldoshlar kamroq energiya sarflagan holda murakkab tasvirlarni real vaqt rejimida tahlil qila oladi.
Yangi tizimning ishlash tamoyili quyidagi muhim bosqichlarni o‘z ichiga oladi. Yer yuzasini doimiy ravishda koinot patruli rejimida kuzatish.
Sun’iy intellekt yordamida tasvirlardagi anomaliyalarni, tutun, neft to‘kilishi, suv sathining o‘zgarishini aniqlash. Ma’lumotlarni Yerga yubormasdan, apparat bortida tahlil qilish.
Boshqa sun’iy yo‘ldoshlarga avtomatik tarzda vazifa topshirish. Ushbu texnologiya nafaqat yong‘inlarni, balki global ekologik o‘zgarishlarni kuzatishda ham inqilobiy qadam bo‘lishi kutilmoqda.
Loft Orbital kelgusi yillarda aniqroq va samaraliroq kuzatuv tizimini ishlab chiqishni rejalashtirmoqda.
