Xitoy Long March 10B raketasini uchirishga tayyorlanmoqda
Xitoy kosmik texnologiyalar sohasida yangi davrni boshlash arafasida turibdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mamlakat o‘zining ko‘p marta foydalanishga mo‘ljallangan Long March 10B raketasini ilk bor orbitaga uchirishga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Aviatsiya va dengiz xavfsizligi bo‘yicha e’lon qilingan ogohlantirishlarga ko‘ra, ushbu muhim parvoz joriy yilning 10-iyulidan 13-iyuliga qadar bo‘lgan vaqt oralig‘ida amalga oshirilishi kutilmoqda.
Long March 10B — bu kerosin va suyuq kislorod bilan ishlaydigan ikki bosqichli raketa bo‘lib, u Xitoyning kelajakdagi oydagi missiyalari uchun poydevor vazifasini o‘taydi. Mazkur raketa aslida taykonavtlarni Yer orbitasiga va keyinchalik Oyga yetkazish uchun mo‘ljallangan Long March 10A modelining yuk tashuvchi versiyasi hisoblanadi.
Xaynan orolidagi tijorat kosmodromidan amalga oshiriladigan ushbu parvoz yangi seriyadagi raketalarning orbital imkoniyatlarini tekshirishda hal qiluvchi bosqich bo‘ladi. Qayta foydalanish texnologiyasi va dengizdagi operatsiyalar sohasidagi axborot manbalariga ko‘ra, mazkur missiyaning eng hayajonli qismi raketaning birinchi bosqichini Yerga qaytarib qo‘ndirishga urinish bo‘ladi.
Hozirda raketaning o‘zi start maydonchasiga yetkazilgan, okeanning taxminiy qo‘nish hududiga esa maxsus kema yo‘l olgan. Ushbu kema to‘rli tutib qolish tizimi bilan jihozlangan bo‘lib, u pastga tushayotgan raketa qismini dengiz sathida xavfsiz qabul qilib olishi kerak.
Agar ushbu sinov muvaffaqiyatli yakunlansa, bu Xitoyning raketa bosqichlarini qaytarib olish borasidagi uchinchi urinishi sifatida tarixga kiradi. Avvalroq LandSpace kompaniyasining Zhuque-3 va Shanxay kosmik texnologiyalar akademiyasi tomonidan ishlab chiqilgan Long March 12A raketalari bilan ham shunday tajribalar o‘tkazilgan edi.
Biroq aynan Long March 10 seriyasi davlat miqyosidagi strategik loyiha ekanligi bilan ajralib turadi. Oy missiyasi va iqtisodiy samaradorlik nuqtai nazaridan, Long March 10 dasturi Xitoyning koinotni o‘zlashtirish strategiyasida markaziy o‘rinni egallaydi.
Ko‘p marta foydalanish mumkin bo‘lgan texnologiyalarning joriy etilishi koinotga yuk tashish tannarxini sezilarli darajada kamaytiradi. Bu esa parvozlar chastotasini oshirish va xalqaro kosmik bozorda raqobatbardoshlikni kuchaytirish imkonini beradi.
Eslatib o‘tamiz, aprel oyida ushbu raketaning parvoz oldi bosh repetitsiyasi o‘tkazilgan edi, biroq noma’lum sabablarga ko‘ra asosiy start kechiktirilgan. Mutaxassislarning fikricha, Long March 10B muvaffaqiyati Xitoyga 2030-yilga qadar o‘z taykonavtlarini Oy yuzasiga tushirish rejalarini amalga oshirishda ulkan ishonch bag‘ishlaydi.
Hozirda butun dunyo kosmik hamjamiyati 10-iyul kuni Xaynanda yuz beradigan voqealarni diqqat bilan kuzatmoqda.
