Dasturchilar sun’iy intellekt tufayli ishsiz qolmayapti
Sun’iy intellekt rivojlanishi bilan ko‘plab kasblar yo‘qolib ketishi haqidagi munozaralar avjiga chiqqan bir paytda, yangi tadqiqot kutilmagan natijalarni o‘rtaga chiqardi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ko‘pincha birinchilardan bo‘lib o‘rnini sun’iy intellekt egallashi taxmin qilingan dasturchilar, aslida texnologiya sanoatidagi eng barqaror va talab yuqori bo‘lgan mutaxassislar guruhi bo‘lib qolmoqda. Bu haqda SignalFire venchur kompaniyasi o‘tkazgan keng qamrovli tahlil ma’lumotlarida so‘ boradi.
Sanoatdagi ommaviy ishdan bo‘shatishlar fonida Challenger va Gray Christmas kadrlar agentligi 2024-yilning may oyida qisqartirishlar so‘nggi yillardagi eng yuqori nuqtaga chiqqanini qayd etgan edi. Ushbu jarayonda sun’iy intellekt ilk bor ish o‘rinlari kamayishining asosiy sabablaridan biri sifatida ko‘rsatildi.
Biroq SignalFire tahlilchilari faqat ishdan bo‘shatishlarga emas, balki millionlab xodimlar va sakson milliondan ortiq kompaniyalarning ishga qabul qilish dinamikasiga e’tibor qaratdi. Katta texnologik kompaniyalarda kadrlar tarkibi o‘zgarmoqda.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, Alphabet, Apple, Amazon, Microsoft, Netflix, NVIDIA, Tesla va Uber kabi gigant kompaniyalarda umumiy ishga qabul qilish hajmi 2019-yilga nisbatan yigirma besh foizga kamaygan bo‘lsa-da, muhandislar uchun vakansiyalar bor-yo‘g‘i o‘n bir foizga qisqargan. Bu esa dasturchilarga bo‘lgan ehtiyoj boshqa sohalarga qaraganda ancha sekinroq kamayayotganidan dalolat beradi.
E’tiborli jihati shundaki, 2025-yilga kelib yirik korporatsiyalarda yangi ishga olingan xodimlanning ellik besh foizini aynan dasturchilar tashkil etgan. Taqqoslash uchun, 2019-yilda bu ko‘rsatkich qirq olti foiz edi.
Startaplar segmentida esa vaziyat yanada ijobiy: yangi tashkil etilgan texnologik kompaniyalar 2019-yilga nisbatan yetti foiz ko‘proq muhandisni ishga qabul qilgan. SignalFire tadqiqot bo‘limi rahbari Asher Bentokning ta’kidlashicha, agar sun’iy intellekt haqiqatda dasturchilar o‘rnini egallayotgan bo‘lganida, aynan ushbu kasb egalariga bo‘lgan talab keskin tushib ketishi kerak edi.
Amalda esa dasturlash kodi yaratuvchi sun’iy intellekt vositalari mutaxassislarni siqib chiqarmayapti, balki ularning ish unumdorligini oshirmoqda. Soha yetakchilari orasida ham bu borada turlicha fikrlar mavjud.
Masalan, Anthropic bosh direktori Dario Amodei yaqin besh yil ichida sun’iy intellekt ofis ishlarining yarmini yo‘q qilishi mumkinligidan ogohlantirgan bo‘lsa, kompaniyaning bosh iqtisodchisi Piter Makkrori hozircha dasturchilar orasida ishsizlik ortayotganini kuzatmayotganini bildirdi. NVIDIA rahbari Jensen Huang esa yanada qat’iy pozitsiyada.
Uning fikricha, sun’iy intellekt agentlarining joriy etilishi muhandislar sonini kamaytirmaydi, aksincha ularni yanada qadrliroq qiladi. Huangning so‘zlariga ko‘ra, NVIDIA ichida sun’iy intellekt vositalari joriy etilgach, dasturchilar yanada intensiv ishlay boshlagan, chunki kod yozishning avtomatlashishi ularga yangi g‘oyalar va mahsulotlar yaratishga ko‘proq vaqt ajratdi.
