BAE Systems kosmik kemalar uchun radiatsiyaga chidamli protsessor sinovdan o‘tkazdi
Koinotni o‘zlashtirish va sun’iy yo‘ldoshlar texnologiyasidagi eng katta to‘siqlardan biri — ochiq fazodagi kuchli radiatsiya hisoblanadi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
BAE Systems kompaniyasi ushbu muammoni hal qilish yo‘limizda muhim qadam tashlab, kosmik kemalar va sun’iy yo‘ldoshlar uchun mo‘ljallangan yangi Endura System-on-Chip protsessorining sinovlarini muvaffaqiyatli yakunladi. Ushbu mikrosxema nafaqat tabiiy koinot nurlanishiga, balki uzoq muddatli missiyalar davomida yuzaga keladigan yuqori darajadagi radiatsiyaga ham bardosh bera oladi.
Koinot elektronikasi uchun asosiy xavf shundaki, doimiy nurlanish mikrosxemalar ishida xatoliklarni keltirib chiqaradi, xotirani shikastlashi va protsessorlarni butunlay ishdan chiqarishi mumkin. Shu sababli, sayyoralararo stansiyalar va harbiy kosmik apparatlar uchun maxsus radiatsiyaga chidamli tizimlar ishlab chiqiladi.
BAE Systems tomonidan taqdim etilgan yangi protsessor aynan shunday ekstremal sharoitlarda barqaror ishlash uchun yaratilgan. Endura SoC protsessori kompaniyaning xususiy RH45 texnologiyasi asosida, 45 nanometrli texnik jarayon yordamida tayyorlangan.
Ishlab chiqarish AQSHning Nyu-York shtatidagi GlobalFoundries korxonasida yo‘lga qo‘yilgan. Mikrosxemani yaratishda silicon-on-insulator texnologiyasidan foydalanilgani uning radiatsiyaga chidamliligini bir necha barobar oshiradi.
Bu esa kosmik va mudofaa texnikasi uchun zarur bo‘lgan butlovchi qismlarni to‘liq AQSH hududida ishlab chiqarish imkonini beradi. Yangi protsessor o‘z ichiga quyidagi muhim elementlarni birlashtiradi: markaziy hisoblash yadrosi va tarmoq interfeyslari, xavfsiz yuklanish tizimi, birinchi va ikkinchi darajali kesh-xotira hamda dasturlanadigan FPGA mantiqiy bloklari.
FPGA bloklarining mavjudligi protsessorni alohida missiya vazifalariga moslab qayta sozlash imkonini beradi. Bu esa chipni almashtirmasdan turib, ma’lumotlarni qayta ishlash tezligini oshirish va yangi funksiyalarni joriy etishga xizmat qiladi.
Ishlab chiqaruvchilarning ta’kidlashicha, RH45 texnologiyasi nafaqat ushbu SoC, balki boshqa kosmik hisoblash tizimlari, jumladan bir platalik kompyuterlar va sun’iy yo‘ldoshlar uchun ixtisoslashgan elektronika yaratish uchun ham mos keladi. BAE Systems ushbu ishlanma kompaniyaning keyingi avlod kosmik platformalari uchun poydevor bo‘lishiga ishonch bildirmoqda.
Yangi protsessorlar ham o‘ta mas’uliyatli klassik missiyalarda, ham arzonroq apparatlarda qo‘llaniladi. Hozirda kompaniya yangi protsessor uchun dasturiy ta’minot ishlab chiqish to‘plamlariga buyurtmalar qabul qilishni boshlagan.
Seriyali ishlab chiqarish esa BAE Systems kompaniyasining Virjiniya shtatidagi Manassas zavodida amalga oshiriladi. Mazkur zavod AQSH Mudofaa vazirligi tomonidan ishonchli mikroelektro
