Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 18 noyabr
+10°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, shimol
ENRU

Xitoylik olimlar 2400 darajagacha chidamli yangi tantal qotishmasini ishlab chiqishdi

Texnologiya
72
Xitoylik olimlar 2400 darajagacha chidamli yangi tantal qotishmasini ishlab chiqishdi
Xitoylik olimlar aerokosmik sanoatda muhim o‘zgarish keltirishi kutilayotgan yangi materialni taqdim etishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Sian Szyatun universiteti tadqiqotchilari tomonidan ishlab chiqilgan tantal qotishmasi 2400 darajagacha bo‘lgan ekstremal haroratlarda ham o‘sh mustahkamligini saqlab qolish xususiyatiga ega. Bu kashfiyot kelajakda yanada kuchliroq va chidamliroq raketa dvigatellarini yaratish imkonini beradi.

Bu haqda Ixbt.com xabar beradi. Zamonaviy aviatsiya va kosmik texnikalar tobora yuqori haroratlarda ishlashni talab qilmoqda.

Bugungi kunda keng qo‘llaniladigan nikel asosidagi qotishmalar 2000 danadan yuqori haroratlarda o‘z xususiyatlarini yo‘qotadi. Shu sababli muhandislar uzoq vaqtdan beri erish harorati 3000 daraja atrofida bo‘lgan tantal metalliga e’tibor qaratib kelishayotgan edi.

Biroq oddiy tantal qotishmalari ham kuchli qizish natijasida yumshab qolishi asosiy muammo bo‘lib qolayotgan edi. Texnologik ustunlik va mustahkamlik Ixbt.com ma’lumotiga ko‘ra yangi material B-ODS yani oksid bilan mustahkamlangan tantal qotishmasi deb nomlandi.

Olimlar uning tarkibiga bor elementini qo‘shish va zarrachalarni maxsus usulda taqsimlash orqali strukturasini yaxshilashga muvaffaq bo‘lishdi. Natijada material nafaqat issiqqa chidamli balki ishlov berish uchun qulay bo‘lgan plastiklik xususiyatini ham saqlab qoldi.

Sinovlar shuni ko‘rsatdiki xonaki haroratda ushbu qotishmaning mustahkamlik chegarasi 800 megapaskaldan oshadi. Eng hayratlanarli natijalar esa yuqori haroratlarda qayd etildi.

2000 daraja issiqlikda material 200 megapascal 2400 daraja da esa qariyb 100 megapascal bosimga bardosh bera oladi. Bu ko‘rsatkich NASA tomonidan ilgari surilgan T-222 kabi an’anaviy qotishmalardan ikki baravar yuqoridir.

Ushbu yangilik O‘zbekiston kabi texnologik transferga intilayotgan mamlakatlar uchun ham ilmiy jihatdan qiziqarli. Zero ekstremal sharoitlarda ishlovchi materiallar nafaqat kosmosda balki energetika va og‘ir sanoatning maxsus tarmoqlarida ham keng qo‘llaniladi.

Yangi qotishma uzoq muddatli yuklamalarga chidamliligi bilan ajralib turadi bu esa uni real ekspluatatsiya sharoitlari uchun ideal nomzodga aylantiradi. Tadqiqotchilarning fikricha ushbu ishlanma yaqin kelajakda reaktiv dvigatellar raketa qismlari va o‘ta yuqori haroratli muhitda ishlaydigan boshqa texnik qurilmalarning asosiy bo‘lagiga aylanadi.

Materialshunoslikdagi bunday yutuqlar insoniyatning koinotni o‘rganish borasidagi imkoniyatlarini yangi bosqichga olib chiqishi shubhasiz.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026