Quyoshdagi 4478-sonli soha 2024-yil rekordlarini yangiladi

Quyosh yuzasida joriy yil boshidan buyon kuzatilgan eng ulkan faol soha shakllandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Rossiya Fanlar akademiyasi Koinot tadqiqotlari instituti Quyosh astronomiyasi laboratoriyasi mutaxassislarining ma’lum qilishicha, 4478-raqamli quyosh dog‘lari guruhi o‘z ko‘lami bo‘yicha 2024-yilning barcha rekordlarini yangiladi. Ushbu sohaning maydoni 1190 shartli birlikka yetgan bo‘lib, u avvalgi yetakchi — fevral oyida kuzatilgan 4366-sonli sohadan sezilarli darajada kattadir.

Eslatib o‘tamiz, fevral oyidagi rekordchi soha o‘z vaqtida X8.1 klassidagi o‘ta kuchli chaqnashni keltirib chiqargan edi. O‘sha voqea XXI asrning eng faol quyosh hodisalari qatoridan joy olgan.

Yangi aniqlangan 4478-soha esa o‘zining ulkan o‘lchamlariga qaramay, hozircha yuqori darajadagi portlash faolligini namoyish etmayapti. Biroq olimlar bu xotirjamlik vaqtinchalik bo‘lishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.

Mutaxassislarning tahlillariga ko‘ra, mazkur ulkan dog‘ ichida hozirda ulkan miqdorda energiya to‘planmoqda. Garchi yaqin soatlar ichida kuchli chaqnashlar sodir bo‘lishi haqida aniq belgilar bo‘lmasa-da, quyosh plazmasining kichik hajmdagi otilishlari allaqachon qayd etilgan.

Bu esa Quyoshning ichki qatlamlarida dinamik jarayonlar kechayotganidan dalolat beradi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu kichik plazma oqimlari 30-iyun va 1-iyul kunlari Yer magnit maydoniga yetib kelishi mumkin.

Bu esa sayyoramizda kuchsiz yoki o‘rta darajadagi magnit bo‘ronlarini keltirib chiqarishi ehtimoldan xoli emas. O‘zbekistonlik mutaxassislar ham bunday tabiiy hodisalar paytida surunkali kasalliklarga chalingan va ob-havoga ta’sirchan insonlarni ehtiyotkor bo‘lishga chaqiradi.

Yaqin ikki kun ichida ushbu faol soha deyarli aniq Quyosh — Yer chizig‘iga chiqishi kutilmoqda. Bu holatda Quyoshda sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday kuchli chaqnash yoki massiv plazma otilishi to‘g‘ridan-to‘g‘ri Yer tomon yo‘naladi.

Bunday vaziyatda geomagnit bo‘ronlarining kuchi va ularning aloqa tizimlari hamda energetika tarmoqlariga ta’siri keskin ortishi mumkin. Hozirda dunyo bo‘ylab astronomik rasxonalar va koinot apparatlari 4478-sohani diqqat bilan kuzatmoqda.

Quyosh faolligi sikli o‘zining cho‘qqisiga yaqinlashayotgan bir paytda, bunday ulkan dog‘larning paydo bo‘lishi kutilgan hodisa bo‘lsa-da, ularning kutilmagan oqibatlari doimiy nazoratni talab etadi. Olimlar vaziyat istalgan daqiqada o‘zgarishi mumkinligini ta’kidlamoqda.