Avstraliya va Yaponiya olimlari kvant texnologiyalariga inqilobiy qadam tashlamoqda
Avstraliya va Yaponiya olimlari kvant texnologiyalari sohasida inqilobiy qadam tashlashga tayyorlanmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Melburn universiteti, Avstraliyaning CSIRO ilmiy agentligi hamda Yaponi kvant fanlari va texnologiyalariassislari oddiy va arzon olmos kukunini yuqori samarali kvant materiallariga aylantirish loyihasini boshladi. Bu tashabbus nafaqat ilmiy yangilik, balki kvant komponentlarini ishlab chiqarish xarajatlarini keskin kamaytirishga qaratilgan strategik harakat hisoblanadi.
Kvant qurilmalarining asosiy tarkibiy qismini tashkil etadigan maxsus olmoslar ichida azot boshli bo‘shliq markazlari deb ataladigan nuqsonlar mavjud. Bu sun’iy yaratilgan kristall panjara kamchiligi bo‘lib, unda uglerod atomi o‘rnini azot atomi egallaydi va uning yonida bo‘sh joy hosil bo‘ladi.
Bunday tuzilmalar magnit va elektr maydonlarini, shuningdek, haroratni o‘ta yuqori aniqlikda o‘lchash imkonini beruvchi kvant sensorlari uchun zarur hisoblanadi. Hozirgi vaqtda sifatli kvant olmoslarini ishlab chiqarish o‘ta murakkab va qimmat jarayon hisoblanadi.
Tadqiqotchilar butun boshli kristallardan foydalanish o‘rniga, sanoatda keng tarqalgan va arzon hisoblangan olmos kukunidan foydalanishni taklif qilmoqdalar. Agar olimlar ushbu kukun tarkibida kvant xususiyatlarini saqlab qolishga erishsa, kvant sensorlari va hisoblash tizimlari uchun butlovchi qismlar narxi bir necha barobar arzonlashishi mumkin.
Loyiha doirasida birinchi bosqichda olmos nanokristallarining barqarorligi va sifatini yaxshilash ko‘zda tutilgan. Olimlar azot boshli bo‘shliq markazlarini zarrachalar yuzasiga imkon qadar yaqin joylashtirish ustida ishlamoqda.
Bu kelajakdagi sensorlarning sezgirligini oshirish uchun juda muhim ahamiyatga ega. Shundan so‘ng, CSIRO mutaxassislari ushbu materiallarning real sharoitlardagi chidamliligini sinovdan o‘tkazadilar.
Ushbu tadqiqotning muvaffaqiyati nafaqat ilmiy doiralarda, balki global texnologiya bozorida ham katta aks-sado berishi kutilmoqda. Avstraliya ushbu texnologiya yordamida kvant materiallari ishlab chiqarish bo‘yicha o‘zining mustaqil bazasini yaratishni maqsad qilgan.
Bu esa xorijiy yetkazib beruvchilarga bo‘lgan qaramlikni sezilarli darajada kamaytiradi. Kvant materiallarining arzonlashishi tibbiyot, geologiya va navigatsiya tizimlarida ham yangi davrni boshlab beradi.
Masalan, o‘ta sezgir kvant sensorlari yordamida inson tanasidagi eng kichik o‘zgarishlarni yoki yer ostidagi foydali qazilmalarni misli ko‘rilmagan aniqlikda aniqlash imkoniyati tug‘iladi. Mazkur loyiha kvant texnologiyalarini laboratoriya devorlaridan chiqarib, kundalik hayotga tatbiq etish yo‘lidagi muhim poydevordir.
