Jahon okeani harorati iyun oyida mutlaq rekord darajaga yetdi
Yer sayyorasi iqlim tizimidagi oʻzgarishlar tobora xavotirli tus olmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Okeanlarni kuzatish boʻyicha Yevropa xizmati tomonidan eʼlon qilingan soʻnggi hisobotga koʻra, 2026-yilning iyun oyida Jahon okeani yuzasining oʻrtacha harorati 21 darajani tashkil etdi. Ushbu koʻrsatkich asbob-uskunalar yordamida olib borilayotgan kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori natija boʻlib, iyun oyini okean harorati boʻyicha mutlaq rekordchiga aylantirdi.
Mazkur maʼlumotlar xalqaro axborot manbalari tomonidan keng yoritilmoqda. Tahlillar shuni koʻrsatadiki, 2026-yilning dastlabki olti oyi ham insoniyat tarixidagi eng issiq yarim yilliklar qatoridan joy oldi.
Sayyoramiz okean tizimining katta qismini gʻayritabiiy issiq sharoitlar qamrab olgan. Ushbu xulosalar sunʼiy yoʻldosh kuzatuvlari, raqamli modellashtirish va okean holatini qayta tahlil qilish tizimlari maʼlumotlariga asoslangan.
Mutaxassislar global monitoring vositalari yordamida suv sathidagi oʻzgarishlarni muntazam ravishda oʻrganib bormoqdalar. Joriy yilning yanvar va iyun oylari oraligʻida okean yuzasining oʻrtacha harorati qariyb 21 darajaga yaqinlashdi.
Bu koʻrsatkich avvalgi yillardagi rekordlardan biroz farq qilsa-da, 2026-yilni tarixdagi ikkinchi eng issiq yarim yillik sifatida qayd etdi. Mutaxassislarni ayniqsa issiqlikning uzoq davom etishi va uning koʻlami tashvishga solmoqda.
Iyun oyi oxiriga kelib, Jahon okeani hududining 82 foizga yaqin qismi turli darajadagi issiqlik toʻlqinlari taʼsirida qoldi. Okean issiqlik toʻlqinlari suv haroratining uzoq vaqt davomida iqlimiy meʼyordan yuqori boʻlishi hodisasidir.
Bunday holatlar haftalab yoki oylab davom etib, dengiz ekotizimlariga, suv aylanishiga va global ob-havo tartibiga jiddiy taʼsir koʻrsatadi. Kuzatuv maʼlumotlariga koʻra, eng barqaror qaynoq hududlar Tinch okeanining tropik qismlarida, Shimoliy Atlantika markazida, shuningdek, Chili, Kaliforniya va Yevropa qirgʻoqlarida aniqlangan.
Oʻrta yer dengizi eng koʻp qizigan hududlardan biriga aylandi. Bu yerda yilning birinchi yarmida oʻrtacha harorat sezilarli darajada koʻtarildi va suv maydonining deyarli barchasi issiqlik toʻlqinlari taʼsirida boʻldi.
Shimoliy Atlantikada ham vaziyat murakkab boʻlib, ayrim hududlarda ketma-ket bir necha oy davomida harorat rekordlari yangilandi. Bu kabi oʻzgarishlar dengizdagi oʻsimlik va hayvonot dunyosi uchun halokatli boʻlishi mumkin.
Tinch okeanining tropik qismida iyun oyi harorati mintaqa tarixidagi eng yuqori koʻrsatkichni qayd etdi. Olimlar ushbu holatni okean sathidagi issiqlikning qayta taqsimlanishi bilan bogʻliq tabiiy hodisalar bilan izohlamoqdalar.
Bunday jarayonlar butun dunyo boʻylab ob-havo sharoitlarining oʻzgarishiga sabab boʻladi va ekstremal tabiiy hodisalar ehtimolini oshiradi. Okeanlar iqlim tizimidagi ortiqcha issiqlikning asosiy qismini oʻziga yutadi, shuning uchun ularning holati sayyoramiz kelajagi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Okeanlarning uzoq muddatli issiqlik zoʻriqishida qolishi nafaqat suv osti hayotiga, balki quruqlikdagi ob-havo keskinligiga ham toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir koʻrsatadi.
