«Vatsap»dagi yangi funksiya xavfsizlik bo‘yicha jiddiy xavotirlarga sabab bo‘lmoqda
Dunyoning eng ommabop muloqot tarmoqlaridan biri bo‘lgan Vatsap foydalanuvchilarga telefon raqami o‘rniga maxsus foydalanuvchi nomlarini tanlash imkoniyatini taqdim eta boshladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu yangilik yil yakuniga qadar barcha uchun ochiqlanishi kutilmoqda. Biroq yangi funksiya hali to‘liq ishga tushmasidanoq xavfsizlik mutaxassislari va davlat nazorat idoralari o‘rtasida jiddiy xavotirlarga sabab bo‘lmoqda.
Bu haqda xalqaro nashrlar xabar bermoqda. Gap shundaki, foydalanuvchi nomlaridan foydalanish shaxsiy daxlsizlikni oshirsa-da, boshqa birovning nomidan ish yuritish va firibgarlik holatlarini ko‘paytirishi mumkin.
Dastlabki sinovlar davomida taniqli siyosatchilar, yulduzlar va yirik tashkilotlar nomiga juda o‘xshash bo‘lgan foydalanuvchi nomlari hali ham band qilish uchun ochiq ekani aniqlangan. Bu esa jinoyatchilar uchun keng imkoniyatlar ochishi mumkin.
Messenjerning eng yirik bozori hisoblangan Hindistonda ushbu masala davlat darajasida ko‘rib chiqilmoqda. Mamlakat mutasaddi vazirliklari tarmoq rahbariyatiga rasmiy ogohlantirish xati yo‘lladi.
Nazorat idoralarining fikricha, foydalanuvchi nomlari kiber-firibgarlik va soxta xabarlar tarqalishini yanada avj oldirishi mumkin. Chunki jinoyatchilar o‘z telefon raqamlarini ko‘rsatmasdan turib, nufuzli shaxslar nomidan xabar yuborish imkoniga ega bo‘ladilar.
Meta korporatsiyasi bu borada o‘z himoya tizimiga ega ekanini ta’kidlamoqda. Kompaniya vakillarining so‘zlariga ko‘ra, jamoat arboblari, davlat idoralari va ba’zi brendlar uchun maxsus nomlar oldindan band qilib qo‘yilgan.
Ammo korporatsiya qaysi mezonlarga ko‘ra aynan qaysi nomlarni himoyalashini ochiqlamagan. Masalan, ayrim yirik tadbirkorlar o‘zlarining boshqa platformalardagi an’anaviy nomlarini ushbu tarmoqda band qila olmaganliklarini ma’lum qilishgan.
Hindiston hukumati tarmoq ma’muriyatidan ushbu funksiyani maslahatlashuvlar yakunlanmaguncha to‘liq ishga tushirmaslikni talab qilmoqda. Vazirlikning ta’kidlashicha, banklar va huquq-tartibot idoralari nomidan foydalanib qilinadigan hujumlar soni ortishi ijtimoiy xavf tug‘diradi.
O‘zbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham bu mavzu dolzarb, chunki messenjer orqali amalga oshiriladigan firibgarliklar mintaqamizda ham tez-tez kuzatilib turadi. Boshqa tomondan, raqamli huquqlar tashkilotlari hukumatning bu aralashuvini tanqid qilmoqda.
Ularning fikricha, firibgarlikka qarshi texnologik cheklovlar orqali emas, balki jinoyat qonunchiligini ijro etish orqali kurashish lozim. Aks holda, davlat organlari xususiy kompaniyalarning mahsulot dizayni va xizmat ko‘rsatish uslubiga asossiz bosim o‘tkazishi mumkin.
Yaqin oylarda ushbu bahsli masalalar bo‘yicha yakuniy qarorga kelinishi kutilmoqda.
