Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 18 noyabr
+10°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, shimol
ENRU

Valar Atomics ixcham yadro reaktori orqali kompyuterni quvvatlantirdi

Texnologiya
29

Valar Atomics ixcham yadro reaktori orqali kompyuterni quvvatlantirdi
Energetika va yuqori texnologiyalar sohasida ulkan burilish yasaydigan voqea yuz berdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Valar Atomics startapi dunyoda birinchi bo‘lib ixcham yadro reaktori yordamida shaxsiy kompyuterni elektr energiyasi bilan ta’minlashga muvaffaq bo‘ldi. Ushbu tajriba sun’iy intellekt tizimlari uchun zarur bo‘lgan ulkan energiya ehtiyojlarini qondirishda atom energetikasining o‘rni qanchalik muhim ekanini amalda isbotladi.

Namoyish davomida Nvidia Blackwell grafik protsessori bilan jihozlangan Nvidia RTX Spark mini kompyuteridan foydalanildi. Mutaxassislar qurilmani Ward 250 deb nomlangan mikroriaktorga ulashdi.

Qurilma quvvati umumiy ko‘rsatkichning 37 foiziga yetkazilganda, tizim muvaffaqiyatli yuklandi va barqaror ishlay boshladi. Bu tajriba kichik hajmdagi yadroviy manbalar kundalik texnikalarni quvvatlantira olishini ko‘rsatdi.

Valar Atomics rahbari Isaiya Teylorning ta’kidlashicha, reaktorning imkoniyatlari faqat bitta kompyuter bilan cheklanib qolmaydi. Hozirda kompaniyaning rasmiy sayti ham aynan Ward 250 qurilmasidan quvvat oluvchi serverda joylashtirilgan.

Ushbu texnologiya atom bo‘linishi natijasida hosil bo‘ladigan issiqlik energiyasini bevosita elektr tokiga aylantirish tamoyiliga asoslangan. Reaktorning ishlash jarayoni o‘ziga xos murakkablikka ega.

Qurilma o‘zagida har soniyada uran atomlari bo‘linadi va natijada qariyb 100 kilovatt issiqlik quvvati ajralib chiqadi. Geliy asosidagi sovutish tizimi ushbu issiqlikni tashqariga yo‘naltiradi, so‘ngra termoelektrik generator yordamida u hisoblash uskunalari uchun zarur bo‘lgan elektr energiyasiga aylantiriladi.

Bugungi kunda sun’iy intellekt klasterlari va ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari iste’mol qilayotgan energiya miqdori shiddat bilan o‘sib bormoqda. Shu sababli, jahon texnologiya yetakchilari an’anaviy energiya manbalaridan voz kechib, yanada barqaror va mustaqil yechimlarni izlamoqda.

Valar Atomics va Nvidia o‘rtasidagi hamkorlik ham aynan shu maqsadda yo‘lga qo‘yilgan. Hozirda Amazon, Google, Microsoft va Oracle kabi yirik korporatsiyalar kichik modulli reaktorlarga faol sarmoya kiritmoqda.

Mutaxassislarning fikricha, kelajakda sun’iy intellekt infratuzilmasi butunlay shunday mikroriaktorlar tarmog‘iga o‘tishi mumkin. Bu nafaqat energiya mustaqilligini ta’minlaydi, balki atrof-muhitga chiqariladigan zararli gazlar miqdorini ham sezilarli darajada kamaytiradi.

Garchi Valar Atomics o‘zini amaliy natijaga erishgan birinchi jamoa deb atayotgan bo‘lsa-da, AQSH Energetika vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, boshqa bir qator kompaniyalar ham ushbu yo‘nalishda jiddiy izlanishlar olib bormoqda. Biroq, aynan oddiy foydalanuvchi darajasidagi texnikani yadro energiyasi bilan oziqlantirish namoyishi sohada mutlaqo yangi davrni boshlab berdi.

Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026