Roskosmos qayta foydalaniladigan Korona raketasining maketini namoyish etadi
Rossiyaning Roskosmos davlat korporatsiyasi koinotni o‘zlashtirish sohasida tub burilish yasashi kutilayotgan, to‘liq qayta foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lgan Korona raketa-tashuvchisi loyihasini keng jamoatchilikka taqdim etishga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur istiqbolli ishlanmaning to‘liq o‘lchamdagi maketi 2026-yilning iyul oyida Yekaterinburg shahrida o‘tkaziladigan Innoprom xalqaro sanoat ko‘rgazmasida namoyish etilishi rejalashtirilgan. Ushbu yangilik soha mutaxassislari va koinot ishqibozlari orasida katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Makeyev nomidagi Davlat raketa markazi mutaxassislari tomonidan ishlab chiqilayotgan Korona loyihasi o‘zining texnik ko‘rsatkichlari bilan jahon kosmonavtikasida mutlaqo yangi sahifa ochishi kutilmoqda. Mazkur qurilmaning o‘ziga xosligi shundaki, u bir bosqichli tuzilishga ega bo‘lib, vertikal holatda uchish va xuddi shu holatda yerga qo‘nish imkoniyatiga ega.
Tizim nafaqat turli yuklarni orbitaga olib chiqish, balki ularni koinotdan Yer yuziga xavfsiz qaytarib tushirish vazifasini ham to‘liq bajara oladi. Yangi raketaning eng asosiy afzalliklaridan biri uning iqtisodiy jihatdan yuqori samaradorligidir.
Bir marta ishlatiladigan an’anaviy raketa-tashuvchilarga qaraganda, Korona loyihasi parvozlar tannarxini sezilarli darajada pasaytirishga xizmat qiladi. Shuningdek, u parvozlarning yuqori chastotasini, ya’ni qisqa vaqt oralig‘ida qayta-qayta uchishni ta’minlaydi.
Loyihaning yana bir muhim tomoni shundaki, uchirish jarayonida raketadan ajralib chiqadigan qismlar bo‘lmagani bois, ular tushishi uchun maxsus ajratilgan keng hududlarni saqlashga ehtiyoj qolmaydi. Loyiha doirasida belgilangan texnik ma’lumotlarga ko‘ra, raketaning umumiy uchish massasi taxminan 300 tonnani tashkil etadi.
U 6 tonnagacha bo‘lgan foydali yukni orbitaga ko‘tarish quvvatiga ega. Eng muhimi, bitta raketadan 100 martagacha foydalanish ko‘zda tutilgan bo‘lib, u cheklanmagan masofadagi suborbital parvozlarni ham amalga oshira oladi.
Korona loyihasining tarixi ancha uzoq bo‘lib, uning ustidagi dastlabki ishlar 1992-yilda boshlangan edi. Biroq turli moliyaviy va texnik sabablarga ko‘ra jarayon bir necha bor to‘xtab qolgan.
O‘tgan yili yakunlangan ilmiy-tadqiqot ishlari ushbu konsepsiyaning hayotga tatbiq etilishi mumkinligini va amaliy qurilish bosqichiga tayyor ekanligini to‘liq isbotladi. Roskosmos rahbariyatining ma’lum qilishicha, yangi raketa uchun murakkab bo‘lmagan, ixcham start va qo‘nish maydonchasi barpo etiladi.
Shuningdek, inson ishtirokisiz ishlaydigan to‘liq avtomatlashtirilgan yonilg‘i quyish tizimidan foydalaniladi. Bunday zamonaviy infratuzilma Vostochniy kosmodromida tashkil etilishi rejalashtirilgan.
Hozirgi vaqtda asosiy tajriba-konstruktorlik ishlari 2026-yilga mo‘ljallangan. Agar loyiha muvaffaqiyatli yakunlansa, Korona Rossiya kosmik sanoatining xalqaro bozordagi raqobatbardoshligini oshirishda asosiy omilga aylanadi.
Bu kabi ko‘p marta ishlatiluvchi tizimlar jahonning yetakchi xususiy kosmik kompaniyalari bilan munosib raqobat qilish imkonini beradi.
