Germaniya olimlari quyosh nuridan vodorod olishda rekord natija qayd etdi
Germaniyaning Quyosh energetikasi tizimlari instituti tadqiqotchilari quyosh nuri energiyasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri vodorodga aylantirishga ixtisoslashgan tajriba qurilmasini namoyish etishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur yangi texnologiya o‘z yo‘nalishida o‘ttiz bir butun o‘ndan uch foizlik foydali ish koeffitsientini qayd etib, sohadagi eng yuqori ko‘rsatkichlardan biriga aylandi. Ushbu kashfiyot kelajakda ekologik jihatdan toza va arzon yashil vodorod ishlab chiqarishda mutlaqo yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.
Hozirgi kunda vodorod olishning an’anaviy usullari asosan ikki bosqichli murakkab jarayondan iborat. Dastlab quyosh panellari yordamida elektr energiyasi ishlab chiqariladi, so‘ngra ushbu energiya suvni vodorod va kislorodga parchalaydigan maxsus moslamaga uzatiladi.
Bunday jarayonda har bir bosqichda energiyaning bir qismi muqarrar ravishda yo‘qoladi. Nemis olimlarining yangi ishlanmasi esa ushbu oraliq zanjirni olib tashlashga imkon beradi va jarayonni soddalashtiradi.
Texnologik yangilikning asosi shundaki, tizim quyosh elementlarini proton almashinuvchi membranali qurilmalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘laydi. Bu esa energiya yo‘qotishlarini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.
Yuqori samaradorlikka erishish uchun olimlar quyosh nurini to‘plovchi fotoelektr texnologiyasidan foydalanishdi. Bunda maxsus linzalar quyosh nurini bir nuqtaga jamlaydi va uni fotoelementlarga yo‘naltiradi.
Ushbu fotoelementlar to‘rt voltdan yuqori kuchlanish hosil qilib, ketma-ket ulangan ikkita suv parchalovchi moslamani quvvat bilan ta’minlashga yetarli energiya beradi. Natijada suv molekulalari samarali tarzda kimyoviy elementlarga ajraladi.
Tajriba modulining maydoni kichik bo‘lishiga qaramay, real sharoitlardagi sinovlar uning yuqori salohiyatini to‘la isbotladi. Loyiha rahbarlarining ta’kidlashicha, texnologiya hozircha rivojlanishning dastlabki bosqichida turibdi.
Shu sababli, ushbu qurilmalarning qachon tijoriy maqsadlarda ommaviy ishlab chiqarilishi haqida aniq muddatlarni aytishga hali erta. Hozirda mutaxassislar jamoasi texnologiyani bozorga olib chiqish uchun alohida kompaniyaga asos solish va sarmoyadorlarni jalb qilish ustida ish olib bormoqda.
O‘zbekiston kabi quyoshli kunlar ko‘p bo‘lgan mamlakatlar uchun bunday texnologiyalar kelajakda katta ahamiyat kasb etishi mumkin. Quyosh energiyasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri vodorod shaklida saqlash va tashish, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini bir necha barobar oshiradi.
Tadqiqotchilarning fikricha, quyosh elementlarining vodorod ishlab chiqaruvchi uskunalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanishi kelajakda ekologik toza yoqilg‘i olishning eng maqbul yo‘li bo‘ladi.
