Germaniya olimlari quyosh nuridan vodorod olishda rekord natija qayd etdi
Germaniyaning Quyosh energetikasi tizimlari instituti tadqiqotchilari quyosh nuri energiyasini toʻgʻridan-toʻgʻri vodorodga aylantirishga ixtisoslashgan tajriba qurilmasini namoyish etishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mazkur yangi texnologiya oʻz yoʻnalishida oʻttiz bir butun oʻndan uch foizlik foydali ish koeffitsientini qayd etib, sohadagi eng yuqori koʻrsatkichlardan biriga aylandi. Ushbu kashfiyot kelajakda ekologik jihatdan toza va arzon yashil vodorod ishlab chiqarishda mutlaqo yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.
Hozirgi kunda vodorod olishning anʼanaviy usullari asosan ikki bosqichli murakkab jarayondan iborat. Dastlab quyosh panellari yordamida elektr energiyasi ishlab chiqariladi, soʻngra ushbu energiya suvni vodorod va kislorodga parchalaydigan maxsus moslamaga uzatiladi.
Bunday jarayonda har bir bosqichda energiyaning bir qismi muqarrar ravishda yoʻqoladi. Nemis olimlarining yangi ishlanmasi esa ushbu oraliq zanjirni olib tashlashga imkon beradi va jarayonni soddalashtiradi.
Texnologik yangilikning asosi shundaki, tizim quyosh elementlarini proton almashinuvchi membranali qurilmalar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydi. Bu esa energiya yoʻqotishlarini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.
Yuqori samaradorlikka erishish uchun olimlar quyosh nurini toʻplovchi fotoelektr texnologiyasidan foydalanishdi. Bunda maxsus linzalar quyosh nurini bir nuqtaga jamlaydi va uni fotoelementlarga yoʻnaltiradi.
Ushbu fotoelementlar toʻrt voltdan yuqori kuchlanish hosil qilib, ketma-ket ulangan ikkita suv parchalovchi moslamani quvvat bilan taʼminlashga yetarli energiya beradi. Natijada suv molekulalari samarali tarzda kimyoviy elementlarga ajraladi.
Tajriba modulining maydoni kichik boʻlishiga qaramay, real sharoitlardagi sinovlar uning yuqori salohiyatini toʻla isbotladi. Loyiha rahbarlarining taʼkidlashicha, texnologiya hozircha rivojlanishning dastlabki bosqichida turibdi.
Shu sababli, ushbu qurilmalarning qachon tijoriy maqsadlarda ommaviy ishlab chiqarilishi haqida aniq muddatlarni aytishga hali erta. Hozirda mutaxassislar jamoasi texnologiyani bozorga olib chiqish uchun alohida kompaniyaga asos solish va sarmoyadorlarni jalb qilish ustida ish olib bormoqda.
Oʻzbekiston kabi quyoshli kunlar koʻp boʻlgan mamlakatlar uchun bunday texnologiyalar kelajakda katta ahamiyat kasb etishi mumkin. Quyosh energiyasini toʻgʻridan-toʻgʻri vodorod shaklida saqlash va tashish, qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini bir necha barobar oshiradi.
Tadqiqotchilarning fikricha, quyosh elementlarining vodorod ishlab chiqaruvchi uskunalar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri ulanishi kelajakda ekologik toza yoqilgʻi olishning eng maqbul yoʻli boʻladi.
