Xitoy orbitaga yangi sun’iy yo‘ldoshlarni uchirib «Starlink»ka raqobatchi bo‘lmoqda

Xitoy jahon miqyosidagi sun’iy yo‘ldoshli internet bozorida o‘z o‘rnini mustahkamlashda davom etmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Mamlakatning Tayyuan kosmik parvozlar markazidan navbatdagi Chanchjen 6A raketa-tashuvchisi muvaffaqiyatli uchirildi. Ushbu parvoz natijasida Syanfan turkumiga mansub 13 ta yangi sun’iy yo‘ldosh Yer atrofidagi past orbitaga olib chiqildi.

Mazkur ulkan loyiha Ilon Mask boshchiligidagi Starlink tizimining asosiy raqobatchisi sifatida baholanmoqda. Ushbu missiya Chanchjen turkumidagi raketalar uchun tarixiy 655-parvoz sifatida qayd etildi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, barcha qurilmalar belgilangan nuqtalarga aniq joylashtirilgan. Syanfan loyihasi Shanxay Yuanxin sun’iy yo‘ldosh texnologiyalari kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilmoqda.

Uning asosiy maqsadi butun dunyo bo‘ylab yuqori tezlikdagi keng polosali internet tarmog‘ini yaratishdan iboratdir. Loyiha doirasida barpo etilayotgan tarmoq nafaqat yuqori tezlikdagi ma’lumot uzatish imkonini beradi, balki aloqa kechikishi vaqtini minimal darajaga tushiradi.

Shuningdek, ushbu tizim kelajakdagi oltinchi avlod aloqa standartlarini qo‘llab-quvvatlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu esa Xitoyning texnologik mustaqilligini ta’minlash bilan birga, global miqyosda raqamli xizmatlar ko‘rsatish salohiyatini sezilarli darajada oshiradi.

Syanfan tizimini kengaytirish bir necha muhim bosqichdan iborat bo‘lib, hozirda uning dastlabki qismi amalga oshirilmoqda. Birinchi bosqichda 648 ta sun’iy yo‘ldosh yordamida mintaqaviy qamrov ta’minlanishi ko‘zda tutilgan.

Ikkinchi bosqichda qurilmalar soni 1296 taga yetkazilib, to‘liq global tarmoq shakllantiriladi. Yakuniy rejalarga ko‘ra, koinotdagi apparatlar soni 15 mingdan oshadi va ular turli xil sun’iy yo‘ldosh xizmatlarini ko‘rsatadi.

Missiyada qo‘llanilgan Chanchjen 6A raketasi Xitoyning o‘rta yuk ko‘taruvchi yangi avlod tashuvchilari sirasiga kiradi. U suyuq yonilg‘ida ishlovchi asosiy bosqich va qattiq yonilg‘ili tezlatkichlar uyg‘unligidan foydalanadi.

Ushbu raketa 500 kilometr balandlikdagi quyosh bilan sinxron orbitaga olti yarim tonnagacha foydali yukni olib chiqish quvvatiga ega. Ta’kidlash joizki, Syanfan turkumining avvalgi qismi shu yilning iyun oyida uchirilgan edi.

O‘shanda orbitaga 12 ta apparat yuborilgan bo‘lsa, yangi parvozdan so‘ng guruhdagi sun’iy yo‘ldoshlarning umumiy soni 190 tadan oshdi. Bunday yuqori sur’atlar Xitoyning koinotni o‘zlashtirish va sun’iy yo‘ldoshli aloqa sohasidagi maqsadlari naqadar jiddiy ekanini ko‘rsatmoqda.

O‘zbekiston sharoitida ham bunday loyihalarning rivojlanishi katta ahamiyatga ega. Starlink kabi tizimlarning ko‘payishi va xalqaro bozorda raqobatning kuchayishi kelajakda mamlakatimizning chekka hududlarida ham arzon va sifatli internet xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini kengaytirishi mumkin.

Xitoy texnologiyalarining jahon bozoriga faol kirib borishi iste’molchilar uchun tanlov imkoniyatini oshirishga xizmat qiladi.