Xitoy raketani dengizda to‘r bilan tutib olishni sinovdan o‘tkazadi

Xitoy koinotni o‘zlashtirish va raketa texnikasini takomillashtirish borasida mutlaqo yangi va o‘ziga xos bosqichga qadam qo‘ymoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Mamlakat muhandislari ko‘p marotaba foydalanishga mo‘ljallangan Long March 10B raketa-tashuvchisining ilk sinov parvoziga jiddiy tayyorgarlik ko‘rmoqda. Mazkur loyihaning asosiy farqli jihati shundaki, raketaning birinchi pog‘onasini dengiz sathida ulkan to‘r yordamida tutib olish rejalashtirilgan.

Bu usul jahon koinot sanoatida hali keng qo‘llanilmagan bo‘lib, xalqaro hamjamiyat e’tiborini tortmoqda. Xitoy ommaviy axborot vositalari bergan ma’lumotlarga ko‘ra, parvoz uchun qulay imkoniyat iyul oyining o‘rtalarida Venchan tijorat kosmodromida yuzaga keladi.

Ushbu sinov jarayoni dunyo kosmonavtikasi uchun yangi sahifa ochishi kutilmoqda. Hozirda ko‘pchilikka ma’lum bo‘lgan vertikal qo‘nish usulidan farqli o‘laroq, Xitoy mutaxassislari raketani havodaligidayoq ilib olish texnologiyasini tanlashgan.

Agar ushbu tajriba kutilgan natijani bersa, raketalarni qayta tiklash va ulardan takroran foydalanish jarayoni ancha soddalashadi hamda iqtisodiy jihatdan arzonlashadi. Raketa pog‘onasini dengizda kutib olish uchun Navigator deb nomlangan maxsus kema jalb etiladi.

Ushbu ulkan dengiz platformasi yigirma besh ming tonna yuk ko‘tarish quvvatiga ega bo‘lib, u zamonaviy joylashuvni aniqlash tizimlari bilan jihozlangan. Kema bortiga o‘rnatilgan maxsus mexanizmlar va keng ko‘lamli to‘r raketaning tushayotgan qismini xavfsiz tarzda tutib qolishi kerak.

Muhandislarning ta’kidlashicha, bunday yondashuv raketaga qo‘shimcha og‘irlik beruvchi murakkab qo‘nish tayanchlarini o‘rnatish zaruratini yo‘qotadi. Bu esa o‘z navbatida raketaning foydali yuk ko‘tarish imkoniyatini sezilarli darajada oshiradi.

Long March 10B raketasi Xitoy raketa texnologiyalari akademiyasi tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u ikki pog‘onali tizimdan iborat. Ushbu apparat asosan sun’iy yo‘ldoshlarni Yer atrofidagi pastki orbitalarga olib chiqish va uzoq koinot missiyalarini amalga oshirishga mo‘ljallangan.

Shuningdek, mazkur model Xitoyning kelajakdagi Oy dasturi uchun ham muhim sinov maydonchasi bo‘lib xizmat qiladi. Raketada zamonaviy dvigatellar qo‘llanilgan bo‘lib, uning ikkinchi pog‘onasi suyuq kislorod va metan yoqilg‘isi aralashmasida ishlaydi.

Ushbu sinovlarning muvaffaqiyati nafaqat Xitoyning koinotdagi mavqeini mustahkamlaydi, balki global kosmik sanoatda raketalarni qaytarishning yangi andozasini yaratishi mumkin. Hozirda dunyoning yetakchi kompaniyalari raketalarni qattiq platformaga qo‘ndirishga e’tibor qaratayotgan bir paytda, Pekinning havoda tutib olish strategiyasi samaraliroq bo‘lishi taxmin qilinmoqda.

Ekspertlarning fikricha, Long March 10B parvozi Xitoyning insonni Oyga qo‘ndirish bo‘yicha uzoq muddatli rejalarining ajralmas qismidir. Iyul oyida kutilayotgan ushbu tarixiy jarayon butun dunyo koinot ishqibozlari va mutaxassislari tomonidan diqqat bilan kuzatib borilmoqda.