Kanada olimlari shamol generatorlari parraklarini chop etish texnologiyasini yaratdi
Kanadadagi Konkordiya universiteti olimlari qayta tiklanuvchi energiya sohasida inqilobiy yangilik bo‘lishi kutilayotgan texnologiyani namoyish etishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Tadqiqotchilar vertikal shamol generatorlari parraklarini an’anaviy quyish yoki shtamplash usulida emas, balki to‘rt o‘lchamli bosma texnologiyasi yordamida tayyorlash yo‘lini topdilar. Ushbu yangicha yondashuv ishlab chiqarish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirish bilan birga, butun jarayonni ancha soddalashtirishga xizmat qiladi.
To‘rt o‘lchamli texnologiyaning asosiy o‘ziga xosligi shundaki, qurilma parraklari dastlab tayyor egilgan shaklda emas, balki mutlaqo tekis kompozit xomashyo ko‘rinishida chop etiladi. Ishlab chiqarish jarayoni yakunlangach, ushbu tekis detallar hech qanday tashqi mexanik ta’sirsiz, o‘z-o‘zidan kerakli aerodinamik shaklga kiradi.
Bu esa murakkab qoliplar va qimmatbaho ishlov berish uskunalariga bo‘lgan ehtiyojni butunlay yo‘qotadi hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi. Loyiha mualliflarining tushuntirishicha, mazkur jarayon teskari loyihalash tamoyiliga asoslangan.
Muhandislar dastlab parrakning yakuniy shaklini aniq hisoblab chiqadilar, so‘ngra uglerod tolasi va maxsus smola qatlamlarini qanday tartibda joylashtirish kerakligini belgilaydilar. Kompozit material qotib, sovishni boshlagan vaqtda uning ichida o‘ziga xos ichki kuchlanish paydo bo‘ladi.
Aynan shu kuch detalni oldindan belgilangan aniq shaklda egilishga majbur qiladi va kutilgan natijani beradi. Laboratoriya sinovlari natijalari kutilganidan ham a’lo darajada bo‘ldi.
Yangi usulda tayyorlangan kompozit parraklar an’anaviy alyuminiy muqobillaridan qariyb sakson foizga yengilroq ekani ma’lum bo‘ldi. Shu bilan birga, ular o‘zlarining aerodinamik xususiyatlarini to‘liq saqlab qolgan.
Bu esa shamol energetikasi qurilmalarining ish unumdorligini oshirishda muhim omil hisoblanadi. Yengil vazn parraklarning past tezlikdagi shamolda ham harakatga kelishini ta’minlaydi.
Tadqiqot davomida yangi parraklar o‘rnatilgan turbinalar hatto metall parrakli qurilmalardan ham tezroq aylanishi kuzatildi. Bu bevosita energiya ishlab chiqarish hajmining ortishiga olib keladi.
Olimlarning ta’kidlashicha, ushbu texnologiya ayniqsa shaharlardagi binolar tomiga o‘rnatiladigan kichik hajmli vertikal shamol generatorlari uchun juda istiqbolli hisoblanadi. Bunday qurilmalar ixchamligi va samaradorligi bilan ajralib turadi.
O‘zbekiston kabi qayta tiklanuvchi energiya manbalariga e’tibor kuchayayotgan mamlakatlarda bunday arzon va samarali texnologiyalar ommalashishi katta ahamiyatga ega. Kelajakda ushbu yondashuv nafaqat energetika sohasida, balki aviatsiya va avtomobilsozlik kabi murakkab shaklli, yengil detallar talab etiladigan boshqa tarmoqlarda ham keng qo‘llanilishi mumkin.
Bu esa sanoatda yangi davrni boshlab beradi.
