El Nino hodisasi tufayli sayyoramizda g‘ayritabiiy issiq harorat kuzatiladi
Tinch okeanining ekvatorial qismida vujudga keladigan global iqlim hodisasi hisoblangan El-Nino kutilganidan ancha shiddatliroq tus olishi mumkin. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Amerika Qo‘shma Shtatlari Milliy meteorologiya xizmati tomonidan e’lon qilingan so‘nggi hisobotga ko‘ra, mazkur tabiiy jarayonning o‘ta kuchli darajaga ko‘tarilish ehtimoli sakson bir foizni tashkil etmoqda. Bu holat yaqin yillar davomida sayyoramizda g‘ayritabiiy issiq harorat va keskin ob-havo o‘zgarishlari davom etishidan dalolat beradi.
Mutaxassislarning prognozlariga ko‘ra, ushbu iqlimiy tizim to‘qson yetti foiz ehtimollik bilan kamida ikki ming yigirma yettinchi yilning bahorigacha o‘z ta’sirini saqlab qoladi. El-Nino hodisasi Tinch okeanining sharqiy qismida suv yuzasi haroratining ko‘tarilishi bilan bog‘liq bo‘lib, u atmosferadagi issiqlik taqsimotini butunlay o‘zgartirib yuboradi.
Natijada global miqyosda havo oqimlari yo‘nalishi o‘zgarib, turli mintaqalarda kutilmagan tabiiy ofatlarga sabab bo‘ladi. Hozirda Tinch okeanining markaziy va sharqiy hududlarida suv harorati iqlimiy me’yordan bir darajadan ko‘proqqa oshgan, ayrim joylarda esa bu ko‘rsatkich uch darajaga yaqinlashmoqda.
Agar harorat shu tarzda ko‘tarilishda davom etsa, joriy jarayon o‘tgan asrning o‘rtalaridan beri kuzatilgan eng kuchli iqlimiy hodisalar ro‘yxatiga kiradi. Bunday o‘zgarishlar o‘z navbatida kelgusi yillarning insoniyat tarixidagi eng issiq davr bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Tabiiy muvozanatning buzilishi natijasida Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida qurg‘oqchilik, yirik o‘rmon yong‘inlari va hosilning nobud bo‘lish xavfi ortadi. Shu bilan birga, okeanning boshqa qismlarida suv toshqinlari va kuchli bo‘ronlar kuzatilishi odatiy holga aylanadi.
Okean va atmosfera tadqiqotlari bo‘yicha mutaxassislar ushbu jarayon kutilganidan tezroq kuchayib borayotganini ta’kidlamoqda. O‘zbekiston kabi kontinental iqlimga ega mamlakatlar uchun ham bunday global o‘zgarishlar e’tiborsiz qolmaydi.
El-Nino bevosita mintaqamizda yuz bermasa-da, global atmosferadagi tebranishlar Markaziy Osiyoda ham qishning kutilmagan darajada iliq kelishi yoki yoz oylarida g‘ayritabiiy issiq to‘lqinlarning davomiyligi oshishiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Bu esa qishloq xo‘jaligi va suv resurslarini boshqarishda yangicha yondashuvlarni hamda ehtiyot choralarini ko‘rishni talab etadi.
Xulosa qilib aytganda, mazkur iqlimiy o‘zgarishlar nafaqat ekologik, balki ijtimoiy va iqtisodiy sohalarga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda.
