AQSHda yangi gibrid elektr samolyotini sertifikatlash jarayoni boshlandi
Amerika Qo‘shma Shtatlarining Elektra Aero kompaniyasi mintaqaviy aviatsiya sohasida tub burilish yasashi kutilayotgan EL9 rusumli gibrid elektr samolyotini jahon bozoriga chiqarish yo‘lida muhim muvaffaqiyatga erishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi mazkur yangi modelni sertifikatlash jarayonining birinchi bosqichini yakunlab, tegishli rasmiy hujjatni tasdiqladi. Ushbu hujjat nostandart texnologiyalarga ega havo kemalari uchun asosiy qoidalar to‘plami bo‘lib xizmat qiladi va nazorat qiluvchi organ yangi muhandislik yechimlarini qanday mezonlar asosida baholashini belgilab beradi.
Mazkur loyiha uchun sertifikatlashning ushbu bosqichi yakunlanishi yetti oylik qizg‘in muzokaralar va ko‘p yillik hamkorlik samarasi hisoblanadi. Kompaniya tegishli ruxsatnomalarni olish uchun arizani o‘tgan yilning noyabr oyida topshirgan edi.
Endilikda loyiha navbatdagi bosqichga o‘tadi. Ushbu jarayonda samolyotning xavfsizlik darajasini tasdiqlash uchun aniq usullar, jumladan, yer usti sinovlari va havoga ko‘tarilish tekshiruvlari batafsil belgilab olinadi.
Elektra EL9 modelining eng asosiy o‘ziga xosligi uning o‘ta qisqa masofada havoga ko‘tarilish va qo‘nish imkoniyatiga ega ekanligidir. Muhandislarning hisob-kitoblariga ko‘ra, ushbu havo kemasi uchun bor-yo‘g‘i 45 metr uzunlikdagi maydoncha yetarli bo‘ladi.
Taqqoslash uchun aytish joizki, bugungi kunda aksariyat mintaqaviy samolyotlar uchun bir necha yuz metrli uchish va qo‘nish yo‘laklari talab etiladi. Bu esa yangi samolyotning harakatchanligini sezilarli darajada oshiradi.
Samolyotning texnik imkoniyatlari ham diqqatga sazovordir. U to‘qqiz nafargacha yo‘lovchini tashish quvvatiga ega bo‘lib, 600 kilometrdan ortiq masofani bosib o‘ta oladi.
Gibrid elektr quvvat qurilmasi yordamida yoqilg‘i sarfi sezilarli darajada tejaladi. Shuningdek, shahar chekkalari va sanoat hududlaridagi kichik maydonchalardan foydalanish imkoniyati transport tizimini tubdan o‘zgartirishi mumkin.
Katta aeroportlarga bog‘lanib qolish zarurati kamayishi natijasida logistika xarajatlari pasayadi va yo‘lovchilarning vaqti tejaladi. Gibrid tizim nafaqat ekologik jihatdan toza, balki an’anaviy samolyotlarga qaraganda ancha arzon foydalanish xarajatlarini va’da qilmoqda.
Dunyo miqyosida bunday loyihalarga qiziqish juda yuqori. Rossiya kabi mamlakatlarda ham shunga o‘xshash konsepsiyalar ustida ish olib borilayotgan bo‘lsa-da, hozircha aynan Elektra Aero kompaniyasi ushbu sohada yetakchilikni o‘z qo‘liga olmoqda.
O‘zbekiston kabi tog‘li hududlar va uzoq masofadagi qishloq aholi punktlari ko‘p bo‘lgan mamlakatlar uchun bunday ixcham va kam joy talab qiladigan samolyotlar kelajakda ichki turizm hamda yuk tashish xizmatlarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynashi mumkin. Hozirgi vaqtda Elektra EL9 o‘zining sinov bosqichlarini muvaffaqiyatli davom ettirmoqda va yaqin yillarda aviatsiya bozorida o‘z o‘rnini topishi kutilmoqda.
