AQSHda yangi gibrid elektr samolyotini sertifikatlash jarayoni boshlandi
Amerika Qoʻshma Shtatlarining Elektra Aero kompaniyasi mintaqaviy aviatsiya sohasida tub burilish yasashi kutilayotgan EL9 rusumli gibrid elektr samolyotini jahon bozoriga chiqarish yoʻlida muhim muvaffaqiyatga erishdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi mazkur yangi modelni sertifikatlash jarayonining birinchi bosqichini yakunlab, tegishli rasmiy hujjatni tasdiqladi. Ushbu hujjat nostandart texnologiyalarga ega havo kemalari uchun asosiy qoidalar toʻplami boʻlib xizmat qiladi va nazorat qiluvchi organ yangi muhandislik yechimlarini qanday mezonlar asosida baholashini belgilab beradi.
Mazkur loyiha uchun sertifikatlashning ushbu bosqichi yakunlanishi yetti oylik qizgʻin muzokaralar va koʻp yillik hamkorlik samarasi hisoblanadi. Kompaniya tegishli ruxsatnomalarni olish uchun arizani oʻtgan yilning noyabr oyida topshirgan edi.
Endilikda loyiha navbatdagi bosqichga oʻtadi. Ushbu jarayonda samolyotning xavfsizlik darajasini tasdiqlash uchun aniq usullar, jumladan, yer usti sinovlari va havoga koʻtarilish tekshiruvlari batafsil belgilab olinadi.
Elektra EL9 modelining eng asosiy oʻziga xosligi uning oʻta qisqa masofada havoga koʻtarilish va qoʻnish imkoniyatiga ega ekanligidir. Muhandislarning hisob-kitoblariga koʻra, ushbu havo kemasi uchun bor-yoʻgʻi 45 metr uzunlikdagi maydoncha yetarli boʻladi.
Taqqoslash uchun aytish joizki, bugungi kunda aksariyat mintaqaviy samolyotlar uchun bir necha yuz metrli uchish va qoʻnish yoʻlaklari talab etiladi. Bu esa yangi samolyotning harakatchanligini sezilarli darajada oshiradi.
Samolyotning texnik imkoniyatlari ham diqqatga sazovordir. U toʻqqiz nafargacha yoʻlovchini tashish quvvatiga ega boʻlib, 600 kilometrdan ortiq masofani bosib oʻta oladi.
Gibrid elektr quvvat qurilmasi yordamida yoqilgʻi sarfi sezilarli darajada tejaladi. Shuningdek, shahar chekkalari va sanoat hududlaridagi kichik maydonchalardan foydalanish imkoniyati transport tizimini tubdan oʻzgartirishi mumkin.
Katta aeroportlarga bogʻlanib qolish zarurati kamayishi natijasida logistika xarajatlari pasayadi va yoʻlovchilarning vaqti tejaladi. Gibrid tizim nafaqat ekologik jihatdan toza, balki anʼanaviy samolyotlarga qaraganda ancha arzon foydalanish xarajatlarini vaʼda qilmoqda.
Dunyo miqyosida bunday loyihalarga qiziqish juda yuqori. Rossiya kabi mamlakatlarda ham shunga oʻxshash konsepsiyalar ustida ish olib borilayotgan boʻlsa-da, hozircha aynan Elektra Aero kompaniyasi ushbu sohada yetakchilikni oʻz qoʻliga olmoqda.
Oʻzbekiston kabi togʻli hududlar va uzoq masofadagi qishloq aholi punktlari koʻp boʻlgan mamlakatlar uchun bunday ixcham va kam joy talab qiladigan samolyotlar kelajakda ichki turizm hamda yuk tashish xizmatlarini rivojlantirishda muhim rol oʻynashi mumkin. Hozirgi vaqtda Elektra EL9 oʻzining sinov bosqichlarini muvaffaqiyatli davom ettirmoqda va yaqin yillarda aviatsiya bozorida oʻz oʻrnini topishi kutilmoqda.
