Gulfstream G700 samolyoti barqaror yoqilgʻida muvaffaqiyatli sinovdan oʻtdi
Aviatsiya sanoati atrof-muhitga yetkazilayotgan zararni kamaytirish yoʻlida ulkan qadam tashladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Gulfstream Aerospace kompaniyasi oʻzining eng zamonaviy biznes samolyoti hisoblangan Gulfstream G700 modelida yuz foiz barqaror aviatsiya yoqilgʻisi yordamida keng koʻlamli sinov parvozlarini muvaffaqiyatli yakunladi. Ushbu tadqiqot anʼanaviy aviatsiya kerosinidan butunlay voz kechish imkoniyatlarini amalda isbotladi.
Mazkur yutuq soha mutaxassislari tomonidan yuqori baholanmoqda. Rolls-Royce Pearl 700 dvigatellari bilan jihozlangan Gulfstream G700 samolyoti yer sathidan oʻn besh kilometrdan ortiq balandlikda parvoz qildi.
Bu balandlik zamonaviy biznes aviatsiyasi uchun odatiy mezon hisoblanadi, biroq ilk bor bunday masofada bir tomchi ham qazilma yoqilgʻi ishlatilmasdan parvoz amalga oshirildi. Sinovlar davomida maxsus jihozlangan havo kemasi uchuvchi laboratoriya vazifasini oʻtadi va barcha texnik koʻrsatkichlarni qayd etib bordi.
Ushbu loyihada dunyoning yetakchi ilmiy tashkilotlari, jumladan, NASA, AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi, Germaniya aviatsiya va kosmonavtika markazi hamda Rolls-Royce mutaxassislari ishtirok etishdi. Tadqiqotchilar havoda uch turdagi yoqilgʻining atrof-muhitga taʼsirini oʻzaro solishtirishdi.
Bunda anʼanaviy kerosin, barqaror yoqilgʻi aralashmasi va yuz foizli toza barqaror yoqilgʻining natijalari tahlil qilindi. Tajriba davomida laboratoriya samolyoti boshqa bir havo kemasining ortidan uchib, uning dvigatellaridan chiqayotgan gazlar tarkibini va havoda hosil boʻladigan bugʻ izlarini oʻrgandi.
Buning uchun samolyot saloni maxsus oʻlchov asboblari bilan toʻldirildi, uchuvchilar esa samolyotlar orasidagi masofani minimal darajada ushlab turish uchun alohida tayyorgarlikdan oʻtdilar. Bu jarayon havoning ifloslanish darajasini aniq belgilash imkonini berdi.
Barqaror aviatsiya yoqilgʻisining asosiy afzalligi shundaki, uning tarkibida oddiy kerosinda mavjud boʻlgan oltingugurt va zararli birikmalar deyarli yoʻq. Bu esa dvigateldan chiqadigan qattiq zarralar miqdorini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.
Gulfstream kompaniyasining dastlabki xulosalariga koʻra, yangi turdagi yoqilgʻidan foydalanish tabiatga yetkaziladigan zararni sezilarli darajada pasaytirgan. Olingan barcha maʼlumotlar endilikda xalqaro aviatsiya nazorati idoralari va iqlimshunos olimlarga taqdim etiladi.
Bu maʼlumotlar kelajakda aviatsiya uchun yangi ekologik standartlarni ishlab chiqishda va barqaror yoqilgʻilarga qoʻyiladigan talablarni belgilashda asosiy manba boʻlib xizmat qiladi. Oʻzbekiston kabi aviatsiya tranziti faol rivojlanayotgan hududlar uchun ham bunday texnologiyalar kelajakda muhim ahamiyat kasb etishi shubhasiz.
