Gulfstream G700 samolyoti barqaror yoqilg‘ida muvaffaqiyatli sinovdan o‘tdi

Aviatsiya sanoati atrof-muhitga yetkazilayotgan zararni kamaytirish yo‘lida ulkan qadam tashladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Gulfstream Aerospace kompaniyasi o‘zining eng zamonaviy biznes samolyoti hisoblangan Gulfstream G700 modelida yuz foiz barqaror aviatsiya yoqilg‘isi yordamida keng ko‘lamli sinov parvozlarini muvaffaqiyatli yakunladi. Ushbu tadqiqot an’anaviy aviatsiya kerosinidan butunlay voz kechish imkoniyatlarini amalda isbotladi.

Mazkur yutuq soha mutaxassislari tomonidan yuqori baholanmoqda. Rolls-Royce Pearl 700 dvigatellari bilan jihozlangan Gulfstream G700 samolyoti yer sathidan o‘n besh kilometrdan ortiq balandlikda parvoz qildi.

Bu balandlik zamonaviy biznes aviatsiyasi uchun odatiy mezon hisoblanadi, biroq ilk bor bunday masofada bir tomchi ham qazilma yoqilg‘i ishlatilmasdan parvoz amalga oshirildi. Sinovlar davomida maxsus jihozlangan havo kemasi uchuvchi laboratoriya vazifasini o‘tadi va barcha texnik ko‘rsatkichlarni qayd etib bordi.

Ushbu loyihada dunyoning yetakchi ilmiy tashkilotlari, jumladan, NASA, AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi, Germaniya aviatsiya va kosmonavtika markazi hamda Rolls-Royce mutaxassislari ishtirok etishdi. Tadqiqotchilar havoda uch turdagi yoqilg‘ining atrof-muhitga ta’sirini o‘zaro solishtirishdi.

Bunda an’anaviy kerosin, barqaror yoqilg‘i aralashmasi va yuz foizli toza barqaror yoqilg‘ining natijalari tahlil qilindi. Tajriba davomida laboratoriya samolyoti boshqa bir havo kemasining ortidan uchib, uning dvigatellaridan chiqayotgan gazlar tarkibini va havoda hosil bo‘ladigan bug‘ izlarini o‘rgandi.

Buning uchun samolyot saloni maxsus o‘lchov asboblari bilan to‘ldirildi, uchuvchilar esa samolyotlar orasidagi masofani minimal darajada ushlab turish uchun alohida tayyorgarlikdan o‘tdilar. Bu jarayon havoning ifloslanish darajasini aniq belgilash imkonini berdi.

Barqaror aviatsiya yoqilg‘isining asosiy afzalligi shundaki, uning tarkibida oddiy kerosinda mavjud bo‘lgan oltingugurt va zararli birikmalar deyarli yo‘q. Bu esa dvigateldan chiqadigan qattiq zarralar miqdorini keskin kamaytirishga xizmat qiladi.

Gulfstream kompaniyasining dastlabki xulosalariga ko‘ra, yangi turdagi yoqilg‘idan foydalanish tabiatga yetkaziladigan zararni sezilarli darajada pasaytirgan. Olingan barcha ma’lumotlar endilikda xalqaro aviatsiya nazorati idoralari va iqlimshunos olimlarga taqdim etiladi.

Bu ma’lumotlar kelajakda aviatsiya uchun yangi ekologik standartlarni ishlab chiqishda va barqaror yoqilg‘ilarga qo‘yiladigan talablarni belgilashda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi. O‘zbekiston kabi aviatsiya tranziti faol rivojlanayotgan hududlar uchun ham bunday texnologiyalar kelajakda muhim ahamiyat kasb etishi shubhasiz.