Texasdagi fojiali avariya haydovchining xatosi tufayli sodir bo‘lgan

Amerika Qo‘shma Shtatlari Milliy transport xavfsizligi kengashi shu yilning iyun oyida Texas shtatida yuz bergan mudhish yo‘l-transport hodisasi bo‘yicha dastlabki o‘rganish natijalarini jamoatchilikka ma’lum qildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

O‘tkazilgan tekshiruvlar shuni ko‘rsatdiki, Tesla rusumli avtomobilning turar joy binosiga borib urilishi va bir insonning o‘limiga sabab bo‘lishida texnik tizim emas, balki bevosita haydovchining harakatlari asosiy omil bo‘lgan. Mutaxassislarning xulosasiga ko‘ra, to‘qnashuv sodir bo‘lishidan bir necha soniya avval haydovchi tezlikni oshirish pedalini oxirigacha bosgan.

Katy shahrida yuz bergan ushbu fojia vaqtida avtomobil soatiga taxminan 112 kilometr tezlikda harakatlanib, xonadon devorini buzib kirgan. Hodisa oqibatida uy ichida bo‘lgan 76 yoshli fuqaro Martha Avila hayotdan ko‘z yumgan.

Avtomobilning bort kompyuteridagi ma’lumotlar shuni tasdiqladiki, o‘sha vaqtda to‘liq o‘zi boshqariladigan tizim yoqilgan bo‘lsa-da, haydovchi pedalni yuz foiz kuch bilan bosib, boshqaruvni o‘z qo‘liga olgan. Bu esa aqlli tizimning xavfsizlik cheklovlarini chetlab o‘tishga olib kelgan.

Hozirda 44 yoshli haydovchi Michael Butler ehtiyotsizlik oqibatida odam o‘ldirishda ayblanmoqda. Marhumaning yaqinlari esa ham haydovchiga, ham Tesla kompaniyasiga nisbatan sudga da’vo arizasi kiritgan.

Haydovchi dastlabki ko‘rsatmalarida o‘sha paytda hushini yo‘qotganini va avtomobil to‘liq avtomatik rejimda bo‘lganini aytgan edi. Biroq, tergov jarayonida to‘plangan dalillar va kuzatuv kameralari qayd etgan tasvirlar bu iddaolarni inkor etmoqda.

Tasvirlarda avtomobil chorrahada keskin tezlashgani va to‘g‘ri yo‘nalishda binoga borib urilgani aniq ko‘ringan. Qayd etilishicha, voqea sodir bo‘lgan kuni ob-havo sharoiti yaxshi, yo‘l qoplamasi quruq va ko‘rinish darajasi yuqori bo‘lgan.

Bu esa texnik nosozlik yoki tashqi omillar ehtimolini butunlay kamaytiradi. Tesla rahbari Ilon Mask mazkur holatga munosabat bildirar ekan, kompaniya tomonidan ishlab chiqilgan dasturiy ta’minot turar joy mavzelarida bunday yuqori tezlikda harakatlanishga ruxsat bermasligini ta’kidladi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, tizim xavfsizlik qoidalariga qat’iy amal qiladi, bunday yuqori tezlikdagi to‘qnashuv esa faqat insonning bevosita aralashuvi bilan sodir bo‘lishi mumkin. Tergov davomida haydovchining internetdagi qidiruv tarixi ham o‘rganildi.

Ma’lum bo‘lishicha, haydovchi avariya sodir bo‘lishidan avval Tesla tizimining haddan tashqari ehtiyotkorligi va sekin harakatlanishidan norozi bo‘lib, uni tezroq va tajovuzkorroq haydashga majburlash yo‘llarini qidirgan. Ushbu faktlar haydovchining ongli ravishda tizim ishiga aralashganini ko‘rsatmoqda.

Hozirda AQSH Milliy yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmasi ushbu holat yuzasidan yakuniy xulosalar ustida ishlamoqda. Shuni eslatib o‘tish joizki, har qanday aqlli tizimdan foydalanganda ham, haydovchi doimo hushyor bo‘lishi va boshqaruvni nazorat qilib borishi shart.