«SpaceX» kompaniyasi aksiyalari narxi iyun oyidagi ko‘rsatkichgacha pasaydi
Ilon Mask rahbarligidagi SpaceX kompaniyasining qimmatli qog‘ozlari birja savdolarida sezilarli darajada arzonlashib, iyun oyidagi aksiyalarni ommaviy joylashtirish chog‘ida belgilangan 135 dollar atrofidagi ko‘rsatkichga qaytdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bir oy oldin 86 milliard dollarga yaqin sarmoya to‘plashga muvaffaq bo‘lgan kompaniya uchun ushbu holat sarmoyadorlar ishonchining o‘ziga xos sinovi bo‘lmoqda. Chorshanba kungi savdolar davomida aksiyalar narxi hatto 133 dollargacha pasaygan bo‘lsa-da, kun yakuniga kelib 135,27 dollar darajasida barqarorlashdi.
Ushbu pasayish SpaceX aksiyalari ommaviy bozorga chiqqanidan beri kuzatilayotgan umumiy yo‘nalishning davomidir. Dastlabki kunlarda kompaniya qimmatli qog‘ozlari 200 dollardan oshib ketgan va bozor qiymati bo‘yicha Amazon hamda Microsoft kabi texnologik yirik korxonalar bilan raqobatlashgan edi.
Biroq o‘sha yuqori nuqtadan so‘ng, aksiyalar deyarli har hafta o‘z qiymatini yo‘qotib bordi. Soha mutaxassislari buni texnologiya sohasidagi umumiy pasayish va sarmoyadorlarning haddan tashqari umidvor kayfiyati so‘nayotgani bilan izohlamoqda.
Bozordagi beqarorlikning asosiy sabablaridan biri sifatida Nasdaq birjasida kompaniya umumiy aksiyalarining atigi 4 foizi aylanayotgani ko‘rsatilmoqda. Bozor tilida erkin muomaladagi ulush deb ataladigan ushbu kichik miqdor, kompaniyaga bo‘lgan ulkan qiziqish bilan birgalikda, narxlarning tez ko‘tarilishi yoki keskin tushib ketishiga sharoit yaratadi.
Bundan tashqari, SpaceX tomonidan aksiyalarni joylashtirish ortidan chiqarilgan qarz majburiyatlari ham hozirda o‘z qiymatini yo‘qotmoqda, bu esa moliyaviy bozordagi xavotirlarni yanada kuchaytirmoqda. SpaceX atrofidagi vaziyat faqatgina ushbu kompaniya bilan cheklanib qolmaydi.
Hozirda OpenAI va Anthropic kabi yirik sun’iy intellekt loyihalari ham maxfiy ravishda aksiyalarni ommaviy sotuvga chiqarish uchun ariza topshirgan. Sarmoyadorlar SpaceX aksiyalarining o‘zini tutishini kuzatib, boshqa yirik texnologik kompaniyalarning kelgusi savdolari qanchalik muvaffaqiyatli bo‘lishini bashorat qilishga urinmoqda.
Shu ma’noda, Ilon Mask kompaniyasi butun texnologik bozor uchun o‘ziga xos ko‘rsatkich vazifasini o‘tamoqda. Kompaniya aksiyalari narxining navbatdagi sinovi payshanba kuni kutilmoqda.
SpaceX o‘zining eng yirik Starship raketasini aksiyalar ommaviy joylashtirilganidan keyin ilk bor koinotga uchirishni rejalashtirgan. Mazkur loyiha hali ham ishlab chiqish bosqichida bo‘lgani sababli, kompaniya uchish, xato qilish va tuzatish tamoyili asosida ish yuritadi.
Bu esa navbatdagi parvozda ham kutilmagan texnik nosozliklar yuz berishi ehtimolini oshiradi. E’tiborli jihati, ushbu vazifa davomida raketa kuchaytirgichi yoki yuqori bosqichini saqlab qolish ko‘zda tutilmagan.
Buning o‘rniga Meksika qo‘ltig‘iga sinov tariqasida qo‘nish amalga oshiriladi, bu esa har qanday holatda ham qurilmalarning parchalanishi bilan yakunlanadi. Bunday xatarli, ammo yangilikka boy yondashuv sarmoyadorlarning Ilon Maskning kelajak haqidagi qarashlariga bo‘lgan ishonchini qaytadan tekshirib ko‘radi.
