Stardust ilovasi ayollarning shaxsiy tibbiy ma’lumotlarini tahlilchilarga uzatmoqda
Ayollar salomatligini kuzatishga mo‘ljallangan mashhur Stardust ilovasi o‘z foydalanuvchilariga ma’lumotlar daxlsizligini va’da qilgan bo‘lsa-da, amalda nozik tibbiy ma’lumotlarni tahliliy kompaniyalar bilan baham ko‘rayotgani aniqlandi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mozilla tadqiqotchilari tomonidan o‘tkazilgan so‘nggi o‘rganishlar shuni ko‘rsatdiki, ilova foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini RudderStack tahliliy platformasiga yubormoqda. Bu haqda xalqaro nashrlar hamda nufuzli texnologik manbalar xabar bermoqda.
Mozilla hisobotiga ko‘ra, uzatilayotgan ma’lumotlar sirasiga foydalanuvchining tug‘ilgan sanasi, homiladorlikdan saqlanish usullari, reproduktiv maqsadlari va hatto o‘ziga xos salomatlik belgilari kiradi. Garchi Stardust ushbu ma’lumotlarni ism-sharifsiz, maxsus raqamli identifikator orqali uzatayotgan bo‘lsa-da, mutaxassislar buni yetarli darajada xavfsiz deb hisoblamaydilar.
AQSH Federal savdo komissiyasi bunday belgilar yordamida ma’lumotlarni aniq bir shaxsga bog‘lash qiyin emasligidan bir necha bor ogohlantirgan. Qizig‘i shundaki, Stardust o‘z veb-saytida foydalanuvchi ma’lumotlari mutlaqo shaxsiy ekani haqidagi shiorni ilgari suradi.
Biroq mustaqil tadqiqotchilar o‘tkazgan tahlillar bu da’volar haqiqatdan yiroq ekanini ko‘rsatdi. Avvalroq kompaniya ma’lumotlar to‘liq shifrlanganini aytgan edi, ammo tarmoq trafigini tekshirish natijasida kompaniyaning o‘zi bu ma’lumotlarga kirish imkoniga ega ekani ma’lum bo‘ldi.
Mozilla mutaxassisi jami oltita shunday yo‘nalishdagi ilovani sinovdan o‘tkazdi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, Stardust foydalanuvchining nozik salomatlik ma’lumotlarini uchinchi tomon kompaniyasi bilan baham ko‘rayotgan yagona ilova bo‘lib chiqdi.
Boshqa ilovalar ma’lumotlarni saqlash yoki to‘lovlar uchun tashqi xizmatlardan foydalansa-da, aynan salomatlikka oid tafsilotlarni uzatish xavfli amaliyot hisoblanadi. Stardust vakillari o‘z izohlarida tahliliy kompaniya bilan tuzilgan shartnoma ma’lumotlarni sotishni taqiqlashini ta’kidlagan.
Biroq har ikki kompaniya ham AQSH qonunchiligi asosida faoliyat yuritgani sababli, huquq-tartibot idoralari so‘rov yuborgan taqdirda, foydalanuvchi ma’lumotlarini taqdim etishga majbur bo‘lishi mumkin. Tadqiqot natijasida mutaxassislar shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligini birinchi o‘ringa qo‘yuvchi foydalanuvchilar uchun xavfsizroq variantlarni ham tavsiya etishdi.
Xususan, Euki ilovasi eng ishonchli deb topildi, chunki u ma’lumotlarni uchinchi tomonlarga uzatmaydi va barcha ma’lumotlar faqat foydalanuvchining qurilmasida saqlanadi. Bugungi kunda raqamli xavfsizlik global muammoga aylanib borayotganini hisobga olib, o‘zbekistonlik foydalanuvchilarga ham har qanday ilovani yuklab olishdan avval uning maxfiylik shartlarini diqqat bilan o‘rganish tavsiya etiladi.
