SpaceX kompaniyasi raketalarni qayta uchirish bo‘yicha rekord o‘rnatdi
Ilon Mask tomonidan asos solingan SpaceX kompaniyasi ko‘p marotaba foydalaniladigan raketa texnologiyalari sohasida navbatdagi ulkan marrani zabt etdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Kompaniya tarixida ilk bor Falcon 9 raketasining birinchi bosqichidan qayta foydalangan holda amalga oshirilgan parvozlar soni olti yuztaga yetdi. Ushbu ko‘rsatkich koinotni o‘zlashtirish sanoatida xarajatlarni sezilarli darajada kamaytirish va parvozlar chastotasini oshirish borasidagi inqilobiy qadam sifatida baholanmoqda.
Mazkur yutuq haqida xalqaro axborot manbalari xabar tarqatdi. Yubiley ko‘rsatkichi sakkiz soatdan kamroq vaqt oralig‘ida amalga oshirilgan Starlink sun’iy yo‘ldoshlarining ikkita ketma-ket parvozi davomida qayd etildi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, birinchi missiya Kaliforniyadagi Vandenberg bazasidan, ikkinchisi esa Floridadagi Kanaveral burnida joylashgan kosmodromdan start olgan. Har ikki parvoz ham muvaffaqiyatli yakunlanib, orbitaga mos ravishda yigirma yetti va yigirma to‘qqiz ta yangi sun’iy yo‘ldoshlar joylashtirildi.
Bu kabi tezkor va aniq amalga oshirilgan amaliyotlar kompaniyaning texnik salohiyati naqadar yuqori ekanini yana bir bor isbotladi. Mazkur parvozlarning asosiy e’tiborga molik jihati shundaki, vazifani bajarib bo‘lgach, Falcon 9 raketasining har ikki birinchi bosqichi ham Yerga xavfsiz qaytib keldi va maxsus platformalarga qo‘ndi.
Floridadagi missiyada ishtirok etgan tezlatgich o‘zining o‘n beshinchi parvozini amalga oshirgan bo‘lsa, Kaliforniyadan uchgan bosqich koinotga yigirma sakkizinchi marta yo‘l oldi. SpaceX muhandislari birinchi bosqichlarni qayta tiklash va ulardan takroran foydalanish orqali kosmik parvozlar tannarxini keskin pasaytirishga muvaffaq bo‘lishdi.
Bugungi kunda kompaniyaning mutlaq rekordi bitta birinchi bosqichning o‘ttiz olti marta koinotga chiqib qaytishi bilan bog‘liq bo‘lib turibdi. Ushbu yutuq nafaqat SpaceX, balki butun jahon aerokosmik sanoati uchun muhim ahamiyatga ega.
Starlink loyihasi doirasidagi sun’iy yo‘ldoshlar sonining ortishi dunyo bo‘ylab, jumladan, eng chekka hududlarda ham yuqori tezlikdagi internet qamrovini kengaytirish imkonini beradi. O‘zbekiston kabi dengizga chiqish imkoniyati cheklangan va tog‘li hududlarga ega mamlakatlar uchun bunday sun’iy yo‘ldoshli aloqa tizimlari kelajakda raqamli tafovutni bartaraf etishda muhim rol o‘ynashi mumkin.
Zamonaviy texnologiyalar yordamida masofaviy ta’lim, tibbiyot va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar eshigi ochilmoqda. Ekspertlarning ta’kidlashicha, Falcon 9 raketasining bunday barqaror va ishonchli parvozlari SpaceX kompaniyasiga kelajakdagi yanada murakkab missiyalar, xususan, Mars sayyorasini o‘zlashtirish va Oyga qaytish dasturlari uchun mustahkam poydevor yaratib bermoqda.
Olti yuzta muvaffaqiyatli qayta parvoz shunchaki oddiy statistika emas, balki insoniyatning koinotga chiqish xarajatlarini kamaytirish yo‘lidagi qat’iy qadamidir. Bu natija an’anaviy bir martalik raketalar davri o‘tmishda qolayotganidan va koinotni tadqiq etishda yangi davr boshlanganidan dalolat beradi.
