Hindistonning xususiy korxonasi ilk bor orbital raketani sinovdan o‘tkazdi
Hindistonning koinotni tadqiq qilish sohasidagi yutuqlari yangi bosqichga ko‘tarildi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Mamlakatning Skyroot Aerospace xususiy aerokosmik korxonasi tarixda ilk bor to‘liq mustaqil ravishda ishlab chiqilgan Vikram-1 orbital raketa tashuvchisini muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazdi. Aagaman deb nomlangan ushbu topshiriq Shriharikota orolida joylashgan Satish Dxavan nomidagi kosmik markaz maydonidan amalga oshirildi.
Mazkur parvoz Hindistonning jahon koinot xizmatlari bozoridagi o‘rni va nufuzini mustahkamlash yo‘lidagi ulkan qadam sifatida e’tirof etilmoqda. Ushbu raketa hind kosmik dasturining asoschisi Vikram Sarabxai sharafiga nomlangan bo‘lib, uning texnik ko‘rsatkichlari mutaxassislarda katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Qurilmaning umumiy uzunligi qariyb yigirma ikki metrni tashkil etadi va u to‘rt bosqichli murakkab tizimdan iborat. Dastlabki uchta bosqich Hindistonning o‘zida tayyorlangan qattiq yoqilg‘ida ishlovchi dvigatellar bilan ta’minlangan.
Eng yuqori, ya’ni to‘rtinchi bosqich esa suyuqlik yordamida harakatlanadigan dvigatelga ega. Mazkur dvigatelning o‘ziga xosligi shundaki, u zamonaviy uch o‘lchamli bosma texnologiyasi asosida tayyorlangan.
Bu usul yukni belgilangan orbitaga o‘ta aniqlik bilan joylashtirish imkonini beradi. Texnologik yangiliklar va mahalliy ishlab chiqarish salohiyati ham yuqori darajada.
Vikram-1 raketasining tashqi qobig‘i uglerod tolali kompozit materiallardan ishlangan. E’tiborli jihati shundaki, qurilma butlovchi qismlarining to‘qson foizdan ortig‘i bevosita Hindiston hududida ishlab chiqarilgan.
Bu yondashuv nafaqat xarajatlarni sezilarli darajada kamaytirishga, balki mamlakatning texnologik jihatdan mustaqilligini namoyish etishga xizmat qiladi. Raketa to‘rt yuz ellik kilometr balandlikdagi past yer orbitasiga uch yuz ellik kilogrammgacha bo‘lgan foydali yukni olib chiqish quvvatiga ega.
O‘tkazilgan sinov parvozi davomida dvigatellarning ishlash maromi, navigatsiya tizimlari, masofadan ma’lumot uzatish qurilmalari, aloqa vositalari va yukni ajratish mexanizmlarining barqarorligi sinovdan o‘tkazildi. Namoyish maqsadida raketa bortiga bir nechta texnologik modullar hamda hind olimlari xotirasiga bag‘ishlangan ramziy oltin haykalcha joylashtirildi.
Skyroot Aerospace korxonasi hozirning o‘zida xalqaro bozorda katta e’tibor qozondi. Kompaniya to‘rt yuzdan ortiq sun’iy yo‘ldoshni koinotga uchirish bo‘yicha dastlabki buyurtmalarni qabul qilib olgan.
Kichik sun’iy yo‘ldoshlar bozorida raqobat keskinlashib borayotgan bir sharoitda, hind startapi o‘zining hamyonbop narxlari bilan ajralib turishni maqsad qilgan. Hozirgi hisob-kitoblarga ko‘ra, Vikram-1 yordamida bir kilogramm yukni orbitaga olib chiqish narxi taxminan o‘n besh ming dollarni tashkil etadi.
Bu ko‘rsatkich xalqaro standartlar bo‘yicha juda jozibador bo‘lib, kompaniyaga yirik xalqaro korporatsiyalar bilan raqobatlashish imkonini beradi. Kelajakda bunday arzon va ishonchli parvozlar kichik tadqiqot institutlari va xususiy tadbirkorlar uchun koinotga chiqish imkoniyatlarini kengaytirishi kutilmoqda.
