Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 21 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 1 m/s, sharq
ENRU

AQSHda sun’iy intellekt boshqaruvidagi qiruvchi samolyot muvaffaqiyatli sinovdan o‘tdi

Texnologiya
17
AQSHda sun’iy intellekt boshqaruvidagi qiruvchi samolyot muvaffaqiyatli sinovdan o‘tdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari Mudofaa vazirligining istiqbolli tadqiqot loyihalari agentligi hamda mamlakat Harbiy-havo kuchlari zamonaviy aviatsiya tarixida tub burilish yasagan muhim bosqichni yakunladi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.

Maxsus takomillashtirilgan F-16 qiruvchi samolyoti ilk marotaba sun’iy intellekt tizimi boshqaruvi ostida havoga ko‘tarilib, belgilangan vazifalarni muvaffaqiyatli bajardi. Mazkur sinov jarayoni o‘z-o‘zini boshqarish texnologiyalarini avvalgi avlodga mansub harbiy samolyotlarga joriy etish borasidagi eng yirik yutuqlardan biri sifatida e’tirof etilmoqda.

Ushbu jarayonda yangi avlod operatsion modeli deb nomlanuvchi maxsus texnologik majmuadan foydalanildi. Mazkur tizimning o‘ziga xos jihati shundaki, u samolyotning asosiy dasturiy ta’minotini butunlay o‘zgartirmasdan turib, bortga aqlli boshqaruv tizimini o‘rnatish imkonini beradi.

Yangi texnologiya nafaqat parvozni boshqarish, balki turli o‘lchov datchiklari va boshqa bort qurilmalari ishini ham to‘liq nazorat qilish qobiliyatiga ega. Parvoz davomida xavfsizlik choralariga alohida e’tibor qaratildi.

Samolyotni havoga ko‘tarish vazifasini tajribali uchuvchi bajardi, shundan so‘ng boshqaruv to‘liq sun’iy intellekt ixtiyoriga topshirildi. Bunda jarayon ustidan inson nazorati tamoyili qo‘llanildi.

Ushbu usulga ko‘ra, uchuvchi kabinada qolib, tizim ishini kuzatib boradi va zarurat tug‘ilganda jarayonga aralashishi mumkin. Biroq u sun’iy intellekt tomonidan qabul qilingan har bir qarorni alohida tasdiqlashi talab etilmaydi.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tajriba uchun maxsus samolyot emas, balki seriyali ishlab chiqarilgan F-16 modelidan foydalanish texnologiyani kelajakda keng miqyosda joriy etishni osonlashtiradi. Bu usul bir vaqtning o‘zida bir nechta qiruvchi samolyotlarda yangi taktikalar va uchuvchisiz apparatlar bilan hamkorlik qilish usullarini sinab ko‘rish imkonini beradi.

Kelajakda bunday tizimlar harbiy uchuvchilarga butun boshli uchuvchisiz qurilmalar guruhini masofadan boshqarish va murakkab jangovar topshiriqlarni bajarishda ko‘maklashishi ko‘zda tutilgan. Sun’iy intellektni aviatsiyaga joriy etishda ishonchlilik va kutilmagan vaziyatlarda tizimning o‘zini tutishi eng asosiy masalalardan biri bo‘lib qolmoqda.

O‘tkazilgan sinovlar ushbu texnologiyalarni kompyuter modellaridan real parvozlarga o‘tkazish uchun zarur bo‘lgan muhim ma’lumotlarni to‘plashga xizmat qiladi. Hozircha ushbu ishlanma uchuvchining yaqin yordamchisi sifatida ko‘rilayotgan bo‘lsa-da, kelajakda u to‘liq mustaqil jangovar birlikka aylanishi kutilmoqda.

Bu esa zamonaviy havo janglaridagi o‘ta murakkab va tezkor vaziyatlarda inson zimmasidagi ruhiy va jismoniy yuklamani sezilarli darajada kamaytiradi.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026