Valar Atomics startapi yadro reaktorlari uchun milliard dollar to‘playdi
Amerika Qo‘shma Shtatlarining Kaliforniya shtatida faoliyat yurituvchi Valar Atomics startapi kichik modulli yadro reaktorlari bozorida yetakchilikni qo‘lga kiritish maqsadida yirik sarmoya jalb qilish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Kompaniya o‘z qiymatini olti milliard dollar deb baholagan holda, investorlardan bir milliard dollar mablag‘ to‘plashni rejalashtirmoqda. Ushbu qadam energetika sohasidagi innovatsiyalarning naqadar jadal rivojlanayotganini ko‘rsatuvchi muhim omildir.
Valar Atomics bundan uch yil avval tashkil etilgan bo‘lib, uning asosiy maqsadi ixcham va seriyali ishlab chiqariladigan yadro qurilmalarini yaratishdan iborat. Bunday reaktorlar an’anaviy yirik atom elektr stansiyalariga qaraganda ancha arzon va tezroq ishga tushirilishi bilan ajralib turadi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, kompaniya avvalroq to‘rt yuz ellik million dollar sarmoya jalb qilgan edi va o‘shanda uning bozor qiymati ikki milliard dollar atrofida baholangan edi. Valar Atomics kompaniyasining bunday keskin o‘sishi bejiz emas.
Bugungi kunda sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi va zamonaviy hisoblash tizimlarining ommalashishi ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari uchun ulkan miqdordagi elektr energiyasini talab qilmoqda. An’anaviy energiya manbalari bu ehtiyojni qondirishda qiyinchiliklarga duch kelayotgan bir paytda, kichik yadro reaktorlari eng maqbul muqobil yechim sifatida ko‘rilmoqda.
Yaqinda kompaniya o‘z texnologiyasining imkoniyatlarini amalda namoyish etdi. Tajriba davomida kichik yadro reaktori maxsus sun’iy intellekt chiplarini energiya bilan ta’minladi.
Ushbu muvaffaqiyat ortidan kompaniya kelajakdagi ma’lumotlar markazlarini yadro energiyasi yordamida quvvatlantirish bo‘yicha hamkorlik qilishini e’lon qildi. Bu texnologiya geliy bilan sovutiladigan yuqori haroratli gaz reaktoriga asoslangan bo‘lib, kelajakda yuzlab shunday modulli qurilmalarni qurish ko‘zda tutilgan.
Biroq, bu sohada raqobat ancha kuchli ekanini ham unutmaslik lozim. Hozirda kichik reaktorlar bozorida Bill Geyts tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan TerraPower, Kairos Power hamda dizayni rasman tasdiqlangan NuScale Power kabi yirik ishtirokchilar mavjud.
Kichik modulli reaktorlar hali ham rivojlanayotgan texnologiya hisoblanadi va ularni keng miqyosda sanoatga joriy etish muddatlari aniq emas. Shunga qaramay, Valar Atomics litsenziyalash jarayonlarini soddalashtirish tarafdori bo‘lib chiqmoqda.
O‘zbekiston kabi atom energetikasini rivojlantirishni maqsad qilgan davlatlar uchun ham bunday kichik modulli reaktorlar kelajakda qiziqarli yechim bo‘lishi mumkin. Chunki ular nafaqat sanoat ob’yektlarini, balki chekka hududlarni ham barqaror elektr energiyasi bilan ta’minlash imkonini beradi.
Bunday texnologiyalarning ommalashishi global energetika xavfsizligini ta’minlashda yangi davrni boshlab berishi kutilmoqda.
