Sun’iy intellekt rivoji tufayli elektr energiyasiga ehtiyoj keskin oshadi
Suniy intellekt texnologiyalarining shiddatli rivojlanishi butun dunyo energetika tizimiga misli korilmagan bosim otkazmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
BloombergNEF tahliliy markazining yangi hisobotiga kora, 2035-yilga borib malumotlar markazlarining elektr energiyasiga bolgan ehtiyoji hozirgi korsatkichlardan tort baravarga oshishi kutilmoqda. Bu shuni anglatadiki, yaqin on yillikda birgina Amerika Qoshma Shtatlarining ozida ishlab chiqariladigan jami elektr energiyasining beshdan bir qismi aynan raqamli infratuzilmani saqlab turishga sarflanadi.
Bu haqda xalqaro texnologik nashrlar xabar bermoqda. Ekspertlarning taxminlariga kora, suniy intellekt hisob-kitoblari hajmining ortishi kelgusi on yillikda malumotlar markazlarining umumiy quvvatini 200 gigavattga yetkazadi.
Ushbu quvvatning deyarli yarmi neyrotarmoqlarni oqitish va ularning uzluksiz ishlashini taminlashga yo‘naltiriladi. Qizig‘i shundaki, ushbu jarayonlarning asosiy qismi aynan AQSH hududida jamlanadi.
2033-yilga kelib jahondagi barcha suniy intellekt chiplarining 64 foizi aynan shu mamlakat energetika tizimidan quvvat oladi. Energetika tizimidagi inqirozli holat tahlilchilarni ozlarining otgan yilgi prognozlarini sezilarli darajada qayta korib chiqishga majbur qildi.
Yangi hisobotda 2035-yil uchun energiya istemoli taxmini otgan yilning oxiridagi korsatkichga nisbatan 83 foizga oshirilgan. Bu sohadagi osish suratlari hatto eng dadil tahlillardan ham ozib ketayotganini korsatadi.
Nufuzli xalqaro tashkilotlar ham oz hisobotlarini bir necha bor yuqoriga qarab ozgartirishga majbur bolishdi. Malumotlar markazlarining bunday keskin kopayishi allaqachon zoriqish bilan ishlayotgan elektr tarmoqlari uchun jiddiy sinov boladi.
Masalan, ayrim yirik hududlarni qamrab oluvchi energetika tizimlarida ishlab chiqariladigan energiyaning 34 foizigacha bolgan qismi faqat malumotlar markazlariga yonaltirilishi kutilmoqda. Boshqa shtatlarda esa bu korsatkich 22 foizni tashkil etishi mumkin.
Talab va taklif ortasidagi nomutanosiblik allaqachon iqtisodiy oqibatlarga olib kelmoqda. Otgan yil davomida ayrim mintaqalarda elektr energiyasi narxi 76 foizga kotarilgan.
Yirik tarmoq operatorlari yangi foydalanuvchilarni ulashda jiddiy qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Hatto yirik kommunal xizmat korsatuvchi kompaniyalar tizimdagi ogir vaziyat tufayli umumiy tarmoqdan chiqib ketish ehtimolini ham istisno etmayapti.
Global miqyosda qaraganda, suniy intellektga asoslangan malumotlar markazlarining kengayishi butun dunyo boylab 1 935 teravatt-soat yangi energiya talabini keltirib chiqaradi. Taqqoslash uchun, bu deyarli butun Hindiston davlatining bir yillik umumiy iste’moliga teng korsatkichdir.
Ozbekiston kabi raqamlashtirish jarayoni faol ketayotgan mamlakatlar uchun ham ushbu global tendensiya kelajakda energiya samaradorligi va qayta tiklanuvchi energetikaga otish naqadar muhimligini korsatmoqda.
