AQSH koinotdagi harbiy parvozlar uchun mablag‘ni sezilarli oshirdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari Mudofaa vazirligi milliy xavfsizlik manfaatlarini ko‘zlab amalga oshiriladigan kosmik parvozlar dasturi uchun ajratiladigan mablag‘ miqdorini sezilarli darajada oshirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu dasturning umumiy byudjeti 11,4 milliard dollarga ko‘paytirilib, jami 17 milliard dollarga yetkazildi. Bu avvalgi 5,6 milliard dollarlik ko‘rsatkichdan qariyb uch baravar ko‘p demakdir.
Mazkur qaror AQSHning koinotdagi strategik ustunligini mustahkamlash va harbiy maqsadlardagi sun’iy yo‘ldoshlarni orbitaga olib chiqish jarayonini jadallashtirishga xizmat qiladi. Ushbu moliyaviy kengayish doirasida ajratilgan qo‘shimcha mablag‘lar dastur uchun tanlab olingan yetti ta yetakchi xususiy kompaniya o‘rtasida taqsimlanishi kutilmoqda.
Bunday qadam Pentagonning koinot infratuzilmasini rivojlantirishda xususiy sektor imkoniyatlaridan foydalanishga bo‘lgan ehtiyoji ortib borayotganini yana bir bor tasdiqlaydi. Endilikda davlat mudofaa tizimi nafaqat o‘z resurslariga, balki tijorat korxonalarining innovatsion ishlanmalariga ham tayanadi.
Xususiy sektorning harbiy sanoatdagi o‘rni Milliy xavfsizlik yo‘nalishidagi kosmik dasturning kengaytirilishi shunchaki mablag‘ ajratish emas, balki AQSH mudofaa tizimida xususiy texnologiyalardan foydalanish ko‘lamini yangi bosqichga olib chiqishni anglatadi. Hozirda Pentagon koinotdagi mudofaa qobiliyatini shakllantirishda aynan xususiy kompaniyalarning zamonaviy yechimlariga tayanmoqda.
Bu esa davlat va biznes o‘rtasidagi hamkorlikni yanada mustahkamlab, texnologik taraqqiyotni tezlashtiradi. Yirik sarmoyalar fonida boshqa kichikroq, ammo strategik ahamiyatga ega loyihalar ham faol qo‘llab-quvvatlanmoqda.
Masalan, orbitadagi sun’iy yo‘ldoshlar o‘rtasida lazer yordamida energiya uzatish tizimlarini ishlab chiqayotgan startap korxonalari AQSH Kosmik kuchlari bilan ko‘p million dollarlik shartnomalar imzolashga muvaffaq bo‘ldi. Shuningdek, sun’iy yo‘ldoshlar uchun yirik quyosh panellarini yoyish uskunalarini yaratuvchi muhandislik markazlari ham yirik miqdorda investitsiyalarni jalb qilmoqda.
Koinot bozoridagi yangi imkoniyatlar AQSH hukumati nafaqat yirik parvozlarni, balki suborbital tadqiqotlarni ham e’tibordan chetda qoldirmayapti. Xususan, ayrim kompaniyalar suborbital parvozlar uchun to‘liq xizmatlar majmuasini taqdim etishini e’lon qildi.
Bu xizmatlar missiyalarni tashkil etish, xususiy uchish maydonchalaridan foydalanish va yangi texnologiyalarni sinovdan o‘tkazish infratuzilmasini o‘z ichiga oladi. Bunday yondashuv koinotga chiqish xarajatlarini kamaytirish va tadqiqotlar ko‘lamini kengaytirish imkonini beradi.
Zamonaviy texnologiyalar asrida koinot nafaqat ilmiy tadqiqotlar maydoni, balki global xavfsizlikning ajralmas qismiga aylandi. Pentagonning ushbu qarori xalqaro maydonda koinot poygasi yangi sur’at olayotganini ko‘rsatmoqda.
O‘zbekistonlik mutaxassislar uchun ham ushbu jarayonlar muhim ahamiyatga ega, chunki global kosmik bozorning kengayishi kelajakda sun’iy yo‘ldosh aloqasi va masofadan zondlash xizmatlari narxiga hamda sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Xulosa qilib aytganda, AQSH Mudofaa vazirligi koinotni kelajakdagi ehtimoliy mojarolar maydoni va strategik hudud sifatida ko‘rmoqda.
Shu sababli, ushbu yo‘nalishda tijorat kompaniyalari bilan hamkorlikni maksimal darajaga yetkazish orqali texnologik ustunlikni saqlab qolishga intilmoqda. Bunday yirik sarmoyalar yaqin yillarda kosmik texnologiyalar sohasida tub burilish yasashi kutilmoqda.
