Meta sun’iy intellekt sababli xalqaro ekologik tashabbusni tark etdi

Meta korporatsiyasi sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan ulkan energiya ehtiyojini qoplash maqsadida qayta tiklanuvchi energiya bo‘yicha xalqaro RE100 tashabbusini tark etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mark Sukerberg boshqaruvidagi kompaniya o‘z ma’lumotlar markazlarini barqaror quvvat bilan ta’minlash uchun tabiiy gazdan foydalanishni keskin oshirmoqda. Ushbu qaror texnologik gigantning o‘n yillik ekologik majburiyatlaridan chekinishini va sun’iy intellekt poygasida energiya xavfsizligini birinchi o‘ringa qo‘yayotganini anglatadi.

TechCrunch nashrining ma’lumotlariga ko‘ra, Meta va RE100 ittifoqi o‘rtasidagi hamkorlik o‘zaro kelishuvga ko‘ra to‘xtatilgan. Britaniyaning Climate Group tashkiloti tomonidan boshqariladigan ushbu nufuzli guruh tarkibida Apple, Google va Microsoft kabi 400 dan ortiq yirik kompaniyalar mavjud.

Meta korporatsiyasining ushbu safdan chiqishi uning ilgari e’lon qilingan ekologik barqarorlik rejalari va amaldagi ehtiyojlari o‘rtasida jiddiy tafovut yuzaga kelganidan dalolat beradi. Tabiiy gazga bo‘lgan ehtiyojning ortishi So‘nggi vaqtlarda Meta o‘ndan ortiq tabiiy gaz elektr stansiyalari qurilishini moliyalashtirishga kirishdi.

Xususan, Luiziana shtatidagi Hyperion ma’lumotlar markazi loyihasi doirasida 10 ta gaz stansiyasi barpo etilishi rejalashtirilgan. Ushbu inshootlar jami 7,5 gigavatt elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘ladi.

Ma’lumot uchun, bu miqdor AQSHning butun bir shtati iste’mol qiladigan quvvatdan ham ko‘proqdir. Shuningdek, kompaniya Ogayo shtatida ham yirik gaz loyihalarini ishga tushirgan.

Mutaxassislarning fikricha, bunday keskin burilishga RE100 tashkilotining hisobot berish tartibini qat’iylashtirgani sabab bo‘lgan bo‘lishi mumkin. Yangilangan qoidalarga ko‘ra, kompaniyalar qayta tiklanuvchi energiya maqsadlariga erishish bo‘yicha yanada shaffof va aniq ma’lumotlarni taqdim etishlari shart.

Meta esa o‘z navbatida 2020-yilga qadar to‘liq yashil energiyaga o‘tishni va’da qilgan edi, biroq sun’iy intellekt tizimlarining uzluksiz ishlash talabi bu rejalarni o‘zgartirib yubordi. Ekologik oqibatlar va xavotirlar Garchi tabiiy gaz ko‘mirga nisbatan toza yoqilg‘i hisoblansa-da, u baribir atrof-muhitga sezilarli darajada zarar yetkazadi.

Tadqiqotlarga ko‘ra, faqat gaz bilan ishlaydigan yirik ma’lumotlar markazlari yiliga yuzlab tonna azot oksidi, uglerod oksidi va boshqa zararli zarralarni havoga chiqaradi. Bu moddalar inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, nafas yo‘llari va yurak-qon tomir kasalliklari xavfini oshirishi fanda isbotlangan.

Hozircha Meta vakillari kompaniya hali ham toza va qayta tiklanuvchi energiya maqsadlariga sodiq ekanini ta’kidlashda davom etmoqda. Biroq, gaz stansiyalarining keng ko‘lamli qurilishi fonida bu bayonotlar jamoatchilikda ko‘plab savollarni tug‘dirmoqda.

O‘zbekiston kabi raqamli iqtisodiyot va ma’lumotlar markazlarini rivojlantirayotgan mamlakatlar uchun ham global gigantlarning ushbu tajribasi energiya balansi va ekologik xavfsizlik o‘rtasidagi muvozanatni saqlash naqadar muhimligini ko‘rsatadi.