SpaceX kompaniyasi Starship kemasini havoda tutib olishni rejalashtirmoqda

Ilon Mask boshchiligidagi SpaceX kompaniyasi koinotni o‘zlashtirish yo‘lida navbatdagi inqilobiy qadamni tashlashga tayyorlanmoqda. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Muvaffaqiyatli yakunlangan o‘n uchinchi sinov parvozidan so‘ng, kompaniya endi Starship kosmik kemasining ellik metrlik yuqori bosqichini bevosita havoda tutib olishni rejalashtirmoqda. Ushbu murakkab texnologik jarayon avgust oyida amalga oshirilishi kutilayotgan Flight 14 missiyasi doirasida sinab ko‘rilishi mumkin.

Mazkur yangilik koinot texnikasini to‘liq qayta ishlatish borasidagi eng muhim yutuqlardan biri bo‘lishi kutilmoqda. SpaceX asoschisi Ilon Mask o‘zining ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida ma’lum qilishicha, agar o‘tkazilgan so‘nggi parvoz ma’lumotlari tahlili hech qanday jiddiy muammolarni ko‘rsatmasa, kompaniya navbatdagi urinishda Starship V3 kemasini Mechazilla minorasi yordamida tutib olishga harakat qiladi.

Bu koinot kemalarini yerga qaytarish va ulardan qayta foydalanish tizimini mutlaqo yangi bosqichga olib chiqadi. Mechazilla va mexanik tutqichlar texnologiyasi Hozirga qadar Starship kemasining barcha sinov parvozlari uning okeanga qo‘nishi bilan yakunlangan edi.

Masalan, o‘n ikkinchi sinovda kema suvga tushishi bilan portlab ketgan bo‘lsa, o‘n uchinchi parvozda Starship V3 ilk bor Hind okeaniga yumshoq qo‘nishni amalga oshirdi. Muhandislarning ta’kidlashicha, kema o‘z yaxlitligini saqlab qolgan va suv ustida suzib yurgan holda barcha kerakli ma’lumotlarni uzatishda davom etgan.

Mutaxassislar buni dastur tarixidagi eng muvaffaqiyatli qo‘nish deb baholashdi. Navbatdagi Flight 14 missiyasida esa kema okeanga emas, balki to‘g‘ridan to‘g‘ri start maydonchasiga qaytib kelishi kerak.

Bu yerda uni Mechazilla deb nomlanuvchi ulkan xizmat ko‘rsatish minorasi kutib oladi. Minora o‘zining gigant mexanik manipulyatorlari yordamida ellik metrlik kemani havoning o‘zida tutib oladi.

Ushbu usul kemani shikastlanishdan asraydi va uni qayta tayyorlash jarayonini tezlashtiradi. To‘liq qayta foydalaniladigan tizim sari Ta’kidlash joizki, SpaceX avvalroq Super Heavy deb nomlanuvchi birinchi bosqich tezlatkichini xuddi shu usulda muvaffaqiyatli tutib olishga erishgan edi.

Biroq, Starship kemasining o‘zi, ya’ni yuqori bosqichi hali hech qachon bunday usulda qaytarilmagan. Agar avgust oyidagi sinov kutilganidek o‘tsa, bu to‘liq ko‘p marta foydalaniladigan o‘ta og‘ir kosmik tizimni yaratish yo‘lidagi asosiy to‘siqni olib tashlaydi.

Ushbu texnologiyaning asosiy afzalligi shundaki, kema va tezlatkich qo‘ngandan so‘ng murakkab tiklash ishlariga yoki okeandan qidirib topishga ehtiyoj qolmaydi. Ular darhol start maydonchasida texnik ko‘rikdan o‘tkazilib, qisqa vaqt ichida qayta parvozga tayyorlanishi mumkin bo‘ladi.

Bu esa koinotga yuk tashish xarajatlarini keskin kamaytirish va parvozlar sonini oshirish imkonini beradi. O‘zbekistonlik koinot texnologiyalari ishqibozlari uchun ham ushbu yangilik katta ahamiyatga ega.

Chunki Starship kelajakda Oyni o‘zlashtirish va Mars sayyorasiga ilk insonlarni yetkazish uchun mo‘ljallangan asosiy transport vositasi hisoblanadi. Avgust oyidagi sinovlar butun dunyo kabi mintaqamizdagi texnologiya ixlosmandlari diqqat markazida bo‘lishi shubhasiz.