Olimlar koinotda o‘zga sayyoraliklar hayotini qidirish usulini o‘zgartirmoqchi

Insoniyat o‘n yilliklar davomida o‘zga sayyoralik sivilizatsiyalarni noto‘g‘ri usullar bilan qidirgan bo‘lishi mumkin. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Yangi ilmiy tadqiqot mualliflari koinotda aqlli hayot belgilarini izlash yondashuvini tubdan qayta ko‘rib chiqishni taklif qilmoqdalar. Ularning fikricha, biz kutayotgan murakkab va o‘ta qisqa lazer impulslari o‘rniga, ancha sodda va arzonroq texnologiyalarga e’tibor qaratish lozim.

Tadqiqotchilar iqtisodiy omilni asosiy dalil sifatida keltirib, rivojlangan sivilizatsiyalar resurslarni tejash maqsadida qimmatbaho uskunalar o‘rniga asrlar davomida xizmat qiladigan mikrosekundli yoki millisekundli lazer mayoqlarini qurishi ehtimoli yuqori ekanini ta’kidlamoqdalar. Tejamkor texnologiyalar va koinot mayoqlari Olimlarning taxminicha, bu kabi lazer mayoqlari yulduzlarning bevosita yaqinida emas, balki yulduzlararo orbitalarda joylashtirilgan bo‘lishi mumkin.

Bunday usul uzatilayotgan signalni yulduzning kuchli yorug‘ligidan ajratib olishni osonlashtiradi va murakkab filtrlash tizimlariga bo‘lgan ehtiyojni kamaytiradi. Mazkur avtonom qurilmalar ancha chidamli bo‘lib, uzoq masofalarga signal yuborish uchun qulay hisoblanadi.

Hozirgi vaqtda o‘zga sayyoraliklar bilan aloqa o‘rnatilmaganining sababi signallarning yo‘qligi emas, balki bizning qidiruv usullarimizdagi kamchiliklar bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda osmonni kuzatishda qo‘llaniladigan vaqt oralig‘i bir necha soniyadan soatlargacha davom etadi.

Bunday uzoq vaqt davomida o‘ta qisqa chaqnashlar shunchaki sezilmay qoladi va umumiy shovqinlar orasida yo‘qoladi. Mutaxassislar amaldagi koinotni kuzatish dasturlari mikrosekundlik diapazonga nisbatan deyarli samarasiz ekanini ta’kidlamoqdalar.

Yangi loyiha va qidiruv imkoniyatlari Ushbu bo‘shliqni to‘ldirish uchun Koinot mayoqlari deb nomlangan yangi loyiha taklif etilmoqda. Loyiha doirasida o‘ta qisqa chaqnashlarni qayd eta oladigan maxsus matritsalar, keng ko‘lamli kuzatuv imkonini beruvchi linzalar va katta hajmdagi ma’lumotlarni real vaqt rejimida qayta ishlovchi zamonaviy grafik protsessorlardan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Bu texnologiyalar koinotning ilgari e’tibor berilmagan qismlarini sinchiklab o‘rganishga imkon beradi. Hisob-kitoblarga ko‘ra, hatto diametri bir metr bo‘lgan oddiy yerusti teleskopi ham quvvatli lazer mayoqni yetmish ikki yorug‘lik yili masofasidan aniqlay oladi.

Bu masofa ichida taxminan uch mingta yaqin yulduz tizimlari mavjud. Bir haftalik kuzatuvlar davomida takrorlanuvchi impulslar to‘plansa, signalning haqiqiyligini ilmiy jihatdan isbotlash imkoniyati tug‘iladi.

Ushbu loyiha nafaqat o‘zga sayyoraliklarni topish, balki umumiy astronomiya fani uchun ham muhim ahamiyatga ega. Mikrosekundlik diapazonni o‘rganish orqali olimlar koinotdagi hozircha noma’lum bo‘lgan tezkor astrofizik jarayonlarni kashf etishlari mumkin.

Hatto sun’iy mayoqlar topilmagan taqdirda ham, bu tadqiqot insoniyatning koinot haqidagi bilimlarini sezilarli darajada boyitadi va yangi kashfiyotlarga yo‘l ochadi.