Meta kompaniyasi sun’iy intellekt loyihalari sabab iqlim alyansini tark etdi

Dunyoning yetakchi texnologiya korporatsiyalaridan biri hisoblangan Meta kompaniyasi o‘n yillik hamkorlikdan so‘ng RE100 xalqaro iqlim alyansini tark etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Ushbu qaror kompaniyaning sun’iy intellekt tizimlarini rivojlantirish maqsadida ulkan ma’lumotlar markazlarini barpo etishi va ularni an’anaviy gaz elektr stansiyalari orqali energiya bilan ta’minlash rejalari bilan bevosita bog‘liqdir. Mazkur holat zamonaviy texnologik taraqqiyot va global ekologik barqarorlik talablari o‘rtasidagi ziddiyatni yana bir bor kun tartibiga chiqardi.

Climate Group xalqaro tashkiloti tomonidan asos solingan RE100 tashabbusi o‘z a’zolari zimmasiga iste’mol qilinadigan elektr energiyasining 100 foizini faqat qayta tiklanuvchi manbalardan olish majburiyatini yuklaydi. Biroq Meta kompaniyasining Luiziana shtatida qiymati 200 milliard dollardan ortiq bo‘lgan Hyperion nomli yirik sun’iy intellekt ma’lumotlar markazini qurish loyihasi ushbu qat’iy talablarga zid keldi.

Loyiha doirasida majmuani quvvatlantirish uchun 10 ta gaz elektr stansiyasini qurish ko‘zda tutilgan bo‘lib, bu alyans qoidalariga butkul zid hisoblanadi. Energiya ehtiyoji va gaz loyihalari Ma’lumotlarga ko‘ra, Meta faqatgina Hyperion loyihasining o‘zi uchun 7 gigavattdan ortiq quvvat talab qilmoqda.

Bundan tashqari, kompaniya Ogayo shtatida ham 200 megavatt quvvatga ega alohida gaz elektr stansiyasini qurish bo‘yicha kelishuv imzolagan. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bunday ulkan energiya ehtiyojini faqatgina quyosh yoki shamol stansiyalari orqali qoplash hozirgi texnologik sharoitda juda murakkab va iqtisodiy jihatdan qimmatga tushadi.

Meta vakillari 2021-yildan buyon o‘z faoliyatini to‘liq yashil energiya hisobidan yuritayotganini da’vo qilib kelishgan. Buning uchun kompaniya maxsus ekologik sertifikatlardan foydalanadi.

Ushbu tizimga ko‘ra, kompaniya iste’mol qilgan an’anaviy energiyasi miqdoriga teng ravishda boshqa hududlarda qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqarilishini moliyalashtiradi. Biroq Climate Group mutaxassislari yangi gaz loyihalari ko‘lami tufayli kompaniya endi RE100 mezonlariga javob bermasligini va haqiqiy holat qog‘ozdagi hisobotlardan farq qilishini ma’lum qildi.

Sun’iy intellekt va ekologik muammolar Tahlilchilarning fikricha, sun’iy intellekt modellarini o‘qitish va ulardan samarali foydalanish uchun zarur bo‘lgan hisoblash quvvatlari geometrik progressiya bilan o‘sib bormoqda. Bu esa nafaqat Meta, balki Google va Microsoft kabi boshqa texnologik gigantlarni ham o‘zlarining ekologik va’dalarini qayta ko‘rib chiqishga majbur qilmoqda.

Qayta tiklanuvchi energiya manbalari hozircha sun’iy intellekt infratuzilmasining barqaror va uzluksiz ishlashini to‘liq kafolatlay olmayapti, chunki bu tizimlar to‘xtovsiz energiya oqimini talab qiladi. Hozirgi kunda Meta o‘zining barcha energiya iste’molini sertifikatlar orqali qoplashda davom etishini ta’kidlamoqda.

Ammo mustaqil ekspertlar bu yondashuvni keskin tanqid ostiga olishgan. Sertifikatlar sotib olish ma’lum bir ob’ektning aynan qanday manbadan quvvat olayotganini o‘zgartirmaydi, balki shunchaki moliyaviy o‘rnini bosish mexanizmi hisoblanadi.

Gaz stansiyalarining bevosita qurilishi esa atmosferaga chiqarilayotgan zaharli gazlar va karbonat angidrid miqdorini oshirishi shubhasizdir. Ushbu voqea raqamli iqtisodiyot va yashil energetikani parallel ravishda rivojlantirishga intilayotgan davlatlar uchun ham muhim signal hisoblanadi.

Texnologik o‘sish sur’atlari energiya infratuzilmasi imkoniyatlaridan o‘zib ketayotgan bir paytda, ekologik muvozanatni saqlash tobora murakkablashib bormoqda. Meta misolida ko‘rinib turibdiki, hatto eng boy kompaniyalar ham sun’iy intellekt poygasida g‘olib bo‘lish uchun o‘zlarining ekologik tamoyillaridan voz kechishga tayyor turibdi.