NASA astronavti Oyga qo‘nish strategiyasini qayta ko‘rib chiqishni so‘radi
NASAning Artemis 2 missiyasi uchuvchisi Viktor Glover AQSH milliy aeronavtika va koinotni tadqiq qilish boshqarmasini Oyga insonli parvozlarni qayta tiklash strategiyasini qayta ko‘rib chiqishga chaqirdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Astronavtning fikricha, ilk ekipajlarni darhol Oyni janubiy qutbiga yuborish o‘rniga, avvaliga ekvatorga yaqinroq hududlarga qo‘nish xavfsizroq va samaraliroq bo‘ladi. Bu taklif koinotni o‘rganish bo‘yicha o‘tkazilgan yirik anjumanda ilgari surilgan bo‘lib, u missiya ishtirokchilarining xavfsizligini ta’minlash va texnik muvaffaqiyatga erishish imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan.
Glover o‘z taklifini agentlik rahbariyatiga taqdim etar ekan, asosiy e’tiborni xavf-xatarlarni kamaytirish masalasiga qaratdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Oyning ekvatorial qismi avvalgi Apollo dasturi doirasida juda yaxshi o‘rganilgan va u yerdagi tabiiy sharoitlar astronavtlar uchun ancha qulay hisoblanadi.
Agar agentlikning asosiy maqsadi imkon qadar tezroq va talafotlarsiz Oy yuzasiga qaytish bo‘lsa, avvaldan tanish va yaxshi yoritilgan hududlarni tanlash eng mantiqiy qadam bo‘ladi. Janubiy qutbdagi murakkabliklar va xavflar NASAning hozirgi rejalariga ko‘ra, Artemis missiyalari doirasida aynan janubiy qutbga qo‘nish ko‘zda tutilgan.
Biroq Viktor Glover bu hududning o‘ziga xos murakkabliklari borligini alohida ta’kidlamoqda. Xususan, janubiy qutbda Quyosh ufqqa juda yaqin joylashgani sababli, u yerda uzoq davom etuvchi quyuq soyalar hosil bo‘ladi.
Bunday yorug‘lik sharoiti nafaqat kosmik apparatlarning qo‘nishini, balki astronavtlarning sirtda harakatlanishi va texnik qurilmalarning ishlashini ham jiddiy qiyinlashtiradi. Yana bir muhim jihat ekipajning favqulodda vaziyatlarda ortga qaytish imkoniyati bilan bog‘liq.
Hozirgi loyihada Gateway orbital stansiyasi bilan bog‘liq yuqori cho‘zilgan orbita trayektoriyasidan foydalanish rejalashtirilgan. Bunday yo‘nalish tufayli astronavtlar Oy yuzasida ortga qaytish uchun qulay vaqtni kutib, bir haftagacha qolib ketishlari mumkin.
Ekvatorial hududlarda esa Yerga qaytish imkoniyatlari ancha keng va vaqt nuqtayi nazaridan moslashuvchan bo‘ladi. Bosqichma-bosqich rivojlanish strategiyasi Gloverning fikricha, NASA murakkab qutb missiyalariga o‘tishdan oldin yetarli darajada tajriba to‘plashi zarur.
Avvaliga nisbatan oddiyroq sharoitlarda qo‘nish va yashash ko‘nikmalarini shakllantirib, so‘ngra qiyinroq ekspeditsiyalarga o‘tish maqsadga muvofiqdir. Bu yondashuv missiya muvaffaqiyatini kafolatlash bilan birga, inson hayotini saqlashda va texnik yo‘qotishlarning oldini olishda muhim rol o‘ynaydi.
Shuni ta’kidlash joizki, ushbu taklif hozircha astronavtning shaxsiy nuqtayi nazari hisoblanadi. NASA rasman o‘z rejalarini o‘zgartirgani yo‘q va janubiy qutbni kelajakdagi missiyalar uchun asosiy marra sifatida ko‘rmoqda.
Chunki aynan shu hududda muzlagan suv zaxiralari borligi taxmin qilinadi, bu esa kelajakdagi uzoq muddatli koinot bazalari uchun hayotiy muhim manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Shunga qaramay, mutaxassislar xavfsizlik masalasi har doim birinchi o‘rinda turishi kerakligini qayd etmoqdalar.
