Bugun
Bugungi reyslar jadvali — 20 noyabr
+16°
to‘liq bulutli shamol 3 m/s, sharq
ENRU

AQSHda cheksiz energiya manbasini yaratish uchun ruxsat berildi

Texnologiya
42
AQSHda cheksiz energiya manbasini yaratish uchun ruxsat berildi
Amerika Qo‘shma Shtatlarining American Fusion kompaniyasi energetika sohasida ulkan burilish yasashi kutilayotgan Texatron Fusion Engine deb nomlangan termoyadroviy sintez qurilmasini sinovdan o‘tkazish uchun Texas shtati Sog‘liqni saqlash departamentidan rasmiy ruxsatnoma oldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

Mazkur hujjat reaktorning turli quvvatdagi o‘n ikkita modifikatsiyasini tadqiq qilish imkonini beradi. Ushbu loyihaning asosiy maqsadi quyoshda sodir bo‘ladigan tabiiy jarayonlarni sun’iy ravishda takrorlash orqali cheksiz va ekologik toza energiya manbasini yaratishdan iborat.

Hozirda muhandislar Texas texnologiya universiteti negizida boshqariladigan termoyadroviy reaksiyani barqaror ushlab turish bo‘yicha amaliy tajribalarga tayyorgarlik ko‘rmoqda. Olingan ruxsatnoma 500 kilovattdan 1 gigavattgacha bo‘lgan quvvat oralig‘idagi qurilmalarni qamrab oladi.

Mutaxassislar ushbu tajribalar orqali texnologiyaning xavfsizligi va samaradorligini to‘liq isbotlashni rejalashtirgan. Agar sinovlar muvaffaqiyatli yakunlansa, insoniyat an’anaviy yoqilg‘i resurslariga qaramlikdan butunlay qutulishi va atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan yangi turdagi elektr energiyasiga ega bo‘lishi mumkin.

Texnologiyaning ishlash tamoyili va xavfsizligi An’anaviy atom elektr stansiyalaridan farqli o‘laroq, ushbu texnologiya og‘ir elementlar yadrosining parchalanishiga emas, balki yengil yadrolarning birlashishi, ya’ni sintez jarayoniga asoslangan. Bunda o‘ta yuqori haroratdagi plazma kuchli magnit maydoni yordamida maxsus qurilma ichida ushlab turiladi.

Bu usulning eng katta afzalligi shundaki, jarayon davomida uzoq vaqt saqlanadigan radioaktiv chiqindilar hosil bo‘lmaydi. Bu esa texnologiyani ekologik jihatdan butunlay xavfsiz va kelajak uchun eng istiqbolli yechimga aylantiradi.

Sinovlar jarayonida olimlar plazmaning harorati, zarralarning zichligi va magnit maydonining barqarorligini doimiy ravishda nazorat qilib boradilar. Dastlabki bosqichda energiya qisqa muddatli impulslar ko‘rinishida olinadi.

Bu tajribalar kelajakda iste’molchilarni uzluksiz elektr toki bilan ta’minlaydigan to‘liq quvvatli sanoat reaktorlarini qurish uchun mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qiladi. Iqtisodiy va ijtimoiy sohalardagi istiqbollar Kompaniya loyihasining o‘ziga xosligi shundaki, unda an’anaviy bug‘ turbinalaridan foydalanilmaydi.

Buning o‘rniga plazma energiyasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektr energiyasiga aylantirish usuli qo‘llaniladi. Hozirgi vaqtda muhandislar turli quvvatdagi ixcham qurilmalar ustida ish olib bormoqda.

Bunday kichik hajmli reaktorlar uzoq hududlardagi sanoat korxonalarini, yirik ma’lumotlarni qayta ishlash markazlarini va olis aholi punktlarini mustaqil ravishda energiya bilan ta’minlash imkonini beradi. Rejaga ko‘ra, 2026-yilning yakuniga qadar plazma tizimining barcha asosiy sinovlari yakunlanadi va texnologiya xalqaro patentlar bilan himoyalanadi.

Shundan so‘ng kompaniya tijoriy hamkorlar bilan muzokaralarni boshlashni va yangi turdagi energiya qurilmalarini bozorga chiqarishni ko‘zlamoqda. Barcha tajriba natijalari mustaqil xalqaro ekspertlar tomonidan tekshirilgach, ochiq ilmiy nashrlarda e’lon qilinishi kafolatlangan.

Bu kabi loyihalar nafaqat energetika sohasini, balki butun jahon iqtisodiyotining rivojlanish yo‘nalishini tubdan o‘zgartirib yuborishi kutilmoqda.
Nodirbek RazzokovBosh muharrir, muxbir

O‘xshash yangiliklar

Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
Futbol akademiyalari uchun Skaut: to‘lov, davomat va ota-ona bilan aloqa endi bitta tizimda
ALLTEN MCHJ IT kompaniyasi futbol akademiyalari va sport maktablari uchun Skaut tizimini ishga tushirdi. Tizimda CRM va mobil ilovalar bor: akademiya rahbari to‘lov va qarzni, murabbiy davomatni,
Texnologiya12:29, 04-11-2026
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
Apple Pay O‘zbekistonda rekord 142 ming mijozni jalb qildi
O‘zbekistonda global to‘lov tizimi Apple Pay rasmiy ravishda ishga tushirildi va dastlabki kun o‘zining rekord ko‘rsatkichlari bilan eslatib qoldi. Uzum Bank
Texnologiya18:42, 28-10-2026
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Shanxay ko‘chalarida robot-politsiyachilar xizmatga tushdi
Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri bo‘lgan Shanxay shahri ko‘chalarida insonsimon robotlar sinovdan o‘tkazila boshlandi. Mazkur innovatsion qurilmalar yo‘l
Texnologiya10:33, 28-10-2026
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda Apple Pay va Google Pay rasmiy ishga tushdi
O‘zbekistonda 27 oktyabr kuni foydalanuvchilarga bank kartalarini Apple Pay va Google Pay to‘lov tizimlariga ulash imkoniyati ochildi. Bu o‘zgarish shaxsiy moliyaviy
Texnologiya14:12, 27-10-2026
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyada shaxmat uchun o‘ziga xos aylanuvchi silindrsimon taxta yaratildi
Britaniyaning Design by Joffrey dizayn studiyasi shaxmat olamida inqilobiy yangilik sifatida baholanayotgan o‘ziga xos loyihani taqdim etdi. Ijodkorlar asrlar davomida
Texnologiya23:54, 26-10-2026
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
L3Harris va Palantir sun'iy intellekt yordamida dronlarga qarshi majmualarni takomillashtiradi
AQSH mudofaa korporatsiyasi L3Harris va ma'lumotlar tahlili kompaniyasi Palantir harbiy texnikalarni takomillashtirish uchun sun'iy intellekt texnologiyalarini joriy etish ustida birgalikda ish
Texnologiya12:14, 26-10-2026