NASA kadrlar yetishmovchiligi sababli muhim loyihalarda qiyinchilikka uchradi

AQSH Milliy aeronavtika va koinot boshqarmasi (NASA) so‘nggi bir yil ichida misli ko‘rilmagan kadrlar yetishmovchiligiga duch keldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.

AQSH Hisob palatasining yangi hisobotiga ko‘ra, agentlik xodimlarining qariyb 22 foizi muddatidan oldin nafaqaga chiqish va boshqa sabablar bilan ishdan ketgan. Mazkur kadrlar tanqisligi koinot tadqiqotlari bo‘yicha amalga oshirilayotgan 36 ta yirik loyihadan 25 tasiga bevosita salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Mutaxassislar yetishmasligi sababli agentlikning strategik dasturlari, jumladan, Oy va boshqa sayyoralarni o‘rganish missiyalarini amalga oshirish jarayoni murakkablashmoqda. Mutaxassislarning fikricha, hozirgi shtat birligi NASA oldiga qo‘yilgan ulkan vazifalarni to‘liq bajarish uchun yetarli emas.

Eng ko‘p talofat ko‘rgan loyihalar orasida "Orion" boshqariladigan koinot kemasi va "Space Launch System" (SLS) o‘ta og‘ir raketasi bor. "Orion" loyihasi o‘z xodimlarining 10 foizini, SLS dasturi esa qariyb 20 foiz mutaxassisini yo‘qotgan.

Bu holat Oyga qaytish bo‘yicha "Artemis" missiyasining kelajagi borasida jiddiy xavotirlarni keltirib chiqarmoqda. Goddard markazidagi og‘ir vaziyat Kadrlar ketishi bo‘yicha eng murakkab holat Goddard nomidagi koinot parvozlari markazida kuzatildi.

Bu yerda xodimlarning 34 foizi ishdan bo‘shagan. Oqibatda Venera sayyorasini o‘rganishga mo‘ljallangan DAVINCI missiyasi o‘zining eng muhim mutaxassislaridan ayrildi.

Hozirda ushbu missiyaning tayyorgarlik ishlarining bir qismi qayta ko‘rib chiqilmoqda. Shunga qaramay, kadrlar muammosi loyihalarning yakuniy muddatlariga hozircha keskin ta’sir ko‘rsatgani yo‘q.

Faqat ikkita loyihada muddat bir oyga kechiktirilgan bo‘lsa, IMAP missiyasi rejadagidan uch oy oldin ishga tushirilgan. Biroq moliyaviy xarajatlar keskin oshib bormoqda.

Yirik dasturlar bo‘yicha ortiqcha sarf-xarajatlar 478,2 million dollarga yetdi. Bu mablag‘ning asosiy qismi aynan SLS Block 1B va "Orion" loyihalariga to‘g‘ri kelmoqda.

NASA kadrlar boshqarmasi aerokosmik, mexanika, elektrotexnika va kompyuter muhandisligi, shuningdek, axborot texnologiyalari va kiberxavfsizlik sohalarida mutaxassislar yetishmayotganini rasman tan olgan. Masalan, kadrlar tanqisligi tufayli "Psyche" missiyasi o‘z vaqtida uchirilmagan, bu esa qo‘shimcha 132 million dollar xarajatga sabab bo‘lgan edi.

Kelajakdagi xatarlar va yangi strategiya Vaziyatni o‘nglash uchun agentlik bir qator choralarni rejalashtirmoqda. Jumladan, pudratchi tashkilotlar xodimlarini doimiy shtatga o‘tkazish va texnik mutaxassislarni vaqtinchalik ishga jalb qilish uchun maxsus dasturni ishga tushirish ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, yangi mutaxassislarni tayyorlash va mavjud xodimlarni rag‘batlantirish tizimini takomillashtirish ustida ish olib borilmoqda. Biroq, yakuniy kadrlar strategiyasi hali to‘liq tasdiqlanmagan va uning samaradorligi borasida turli qarashlar mavjud.

Ushbu rejalarning amalga oshishi ko‘p jihatdan AQSH Kongressida muhokama qilinayotgan 2027-yilgi budjetga bog‘liq. Agar moliyalashtirish masalasi ijobiy hal etilmasa, koinot agentligi nafaqat yangi loyihalarni boshlashda, balki mavjudlarini ham muvaffaqiyatli yakuniga yetkazishda jiddiy to‘siqlarga duch kelishi mumkin.

Kadrlar salohiyatini saqlab qolish NASA uchun kelgusi o‘n yillikdagi eng ustuvor vazifa bo‘lib qolmoqda.