AQSh milliy xavfsizlikni o‘ylab robotlar importiga cheklov o‘rnatdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari hukumati milliy xavfsizlikka jiddiy tahdid solishi mumkin bo‘lgan texnologiyalar importiga nisbatan yangi cheklovlar joriy etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu taqiq xorijda ishlab chiqarilgan odamsimon robotlar, robot-itlar va quvvat o‘zgartirgichlar (invertorlar) kabi qurilmalarni qamrab oladi. AQSh Federal aloqa komissiyasi tomonidan qabul qilingan mazkur qaror asosan Xitoy mahsulotlariga qaratilgan bo‘lib, mamlakat infratuzilmasini kiberhujumlar va ehtimoliy josuslik xavfidan himoya qilishni maqsad qilgan.
Mutaxassislarning fikricha, bunday qurilmalar masofadan boshqarilishi yoki maxfiy ma’lumotlarni to‘plash uchun ishlatilishi mumkin. Komissiya bayonotida ta’kidlanishicha, chet elda ishlab chiqarilgan yuqori texnologiyali uskunalar xorijiy hukumatlar nazorati ostida bo‘lishi ehtimoli mavjud.
Shu sababli, AQSh milliy xavfsizligini ta’minlash maqsadida ushbu qurilmalarning mamlakat hududiga olib kirilishi to‘xtatiladi. Biroq, agar muayyan qurilmaning xavfsiz ekani va hech qanday tahdid solmasligi isbotlansa, regulyator istisno tariqasida ruxsat berishi mumkin.
Vashington ma’muriyati uzoq vaqtdan buyon Xitoyni Amerika biznes tuzilmalariga kiberhujumlar uyushtirish va strategik ma’lumotlarni o‘g‘irlashda ayblab kelmoqda. Texnologiyalar bozori va taqiq ko‘lami Mazkur cheklovlar ta’siriga tushgan texnologiyalar turli rivojlanish bosqichlarida turibdi.
Masalan, odamsimon robotlar hozircha ommaviy tus olmagan bo‘lsa-da, ularning asosiy ishlab chiqaruvchilari Xitoy kompaniyalari hisoblanadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yilda jahon bo‘ylab yetkazib berilgan robotlarning katta qismi aynan Xitoy hissasiga to‘g‘ri kelgan.
Shu bilan birga, quvvat o‘zgartirgichlar AQShdagi ko‘plab xonadonlarda quyosh panellari va boshqa qayta tiklanuvchi energiya manbalarini umumiy tarmoqqa ulashda keng qo‘llaniladi. Bu esa mazkur qurilmalarning energetika tizimi uchun muhimligini ko‘rsatadi.
AQSh rasmiylarining tushuntirishicha, yangi tartib faqat kelgusida import qilinadigan qurilmalarga taalluqli bo‘lib, allaqachon o‘rnatilgan va foydalanilayotgan uskunalarga ta’sir qilmaydi. So‘nggi yillarda AQSh hukumati Xitoy texnologiya kompaniyalariga qarshi bir qator keskin choralarni ko‘rdi.
Bunga TikTok ijtimoiy tarmog‘i atrofidagi bahslar, shuningdek, xorijiy routerlar hamda videokuzatuv tizimlari ishlab chiqaruvchilariga qo‘yilgan taqiqlarni misol qilib keltirish mumkin. Ushbu choralar mamlakatning raqamli suverenitetini mustahkamlashga qaratilgan.
Xitoyning munosabati va kelgusi rejalar Pekin hukumati AQSh Federal aloqa komissiyasi tomonidan joriy etilgan ushbu taqiqni keskin qoraladi. Xitoy Tashqi ishlar vazirligi o‘z bayonotida mamlakat tadbirkorlarining qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun barcha zarur choralarni ko‘rishini bildirdi.
Xitoy tomoni bu kabi cheklovlarni erkin savdo tamoyillariga zid va siyosiy asosga ega deb hisoblamoqda. Mazkur holat ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy va texnologik raqobat yanada kuchayib borayotganidan dalolat beradi.
Ushbu ziddiyatli vaziyat fonida ikki davlat rahbarlarining uchrashuvi kutilmoqda. Xitoy yetakchisi Si Szinpin joriy yilning sentyabr oyida Vashingtonga rejalashtirilgan tashrifi doirasida AQSh Prezidenti Donald Tramp bilan muzokaralar o‘tkazishi ko‘zda tutilgan.
Muloqot davomida savdo-sotiq, texnologik xavfsizlik va o‘zaro iqtisodiy aloqalardagi mavjud muammolar muhokama qilinishi kutilmoqda. Ushbu uchrashuv natijalari kelgusida global texnologiya bozoridagi vaziyatga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
