«Speys Iks» aksiyalari arzonlashishi Ilon Maskni katta boylikdan ayirdi
SpaceX kompaniyasi aksiyalari birjaga chiqarilganidan so‘ng qimmatli qog‘ozlar bozorida keskin pasayish kuzatildi va bu holat moliyaviy doiralarda katta shov-shuvga sabab bo‘ldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Iyun oyining o‘rtalaridan boshlab kompaniya aksiyalari narxi 46 foizga arzonlashib, eng yuqori 201,80 dollarlik ko‘rsatkichdan 108 dollar atrofidagi darajaga tushib ketdi. Mazkur pasayish natijasida milliarder Ilon Maskning umumiy boyligi ham 1,33 trillion dollardan 684 milliard dollargacha qisqardi.
Bu deyarli 600 milliard dollardan ortiq mablag‘ yo‘qotilganini anglatadi va tadbirkorning moliyaviy holatini kompaniya ommaviy savdoga chiqishidan oldingi darajadan ham pastga tushirib yubordi. Moliyaviy sinovlar va bozor bosimi Kompaniya uchun navbatdagi jiddiy sinov kelasi haftada kutilmoqda, chunki SpaceX ommaviy korxona maqomidagi ilk rasmiy moliyaviy hisobotini taqdim etadi.
Shuningdek, kelasi oyda dastlabki sarmoyadorlar va xodimlarga tegishli bo‘lgan 911 milliondan ortiq aksiyalar bo‘yicha cheklovlar bekor qilinishi kutilmoqda. Agar ushbu ulkan hajmdagi qimmatli qog‘ozlar bozorga sotuvga chiqarilsa, aksiyalar narxiga bo‘lgan bosim yanada kuchayishi va kotirovkalarning yangi pasayish to‘lqinini keltirib chiqarishi mumkin.
Ayni paytda bozorda aksiyalar narxi tushishidan foyda ko‘rishni ko‘zlagan o‘yinchilarning faolligi ham sezilarli darajada oshgan. Ma’lumotlarga ko‘ra, narx pasayishiga tikilgan garovlar hajmi iyun oyiga nisbatan o‘n barobarga ko‘payib, umumiy erkin muomaladagi aksiyalarning uchdan bir qismini tashkil etmoqda.
Bu investorlarning kompaniya istiqboliga nisbatan ehtiyotkorona va biroz shubha bilan qarayotganidan dalolat beradi. Bozor sharoiti va kelajakdagi rejalar Umumiy texnologiya bozoridagi vaziyat ham SpaceX uchun noqulay kelmoqda.
Xususan, Tesla kompaniyasi aksiyalarining choraklik hisobotdan so‘ng 17 foizga arzonlashishi investorlarning yuqori xavfli aktivlarga bo‘lgan qiziqishini so‘ndirdi. Mutaxassislar buni sun’iy intellekt sohasidagi dastlabki hayajonning pasayishi va texnologik gigantlar qimmatli qog‘ozlarining umumiy tushishi bilan izohlamoqda.
Morgan Stanley tahlilchilari esa hozirgi narxlar darajasida bozor SpaceXning sun’iy intellekt yo‘nalishidagi imkoniyatlarini yetarli baholamayotganini qayd etishdi. Shunga qaramay, SpaceX kosmik parvozlar sohasidagi yetakchiligini boy bermayapti va Starlink sun’iy yo‘ldosh aloqa tizimini rivojlantirishda davom etmoqda.
Ilon Mask kompaniyaning uzoq muddatli rejalari borasida hamon optimistik ruhda bo‘lib, 2030-yilga borib yillik daromadni 1 trillion dollarga yetkazishni maqsad qilgan. Yaqin haftalardagi moliyaviy natijalar va aksiyalarning blokdan chiqarilishi kompaniyaning haqiqiy bozor qiymatini aniqlashda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi.
