Telegram messenjeri kiberhujum sababli App Store do'konidan olib tashlandi
Mashhur Telegram messenjeri yaqinda kutilmaganda App Store ilovalar do‘konidan olib tashlandi va bu holat butun dunyo bo‘ylab texnologiya sohasidagi ekspertlar hamda millionlab foydalanuvchilar o‘rtasida turli muhokamalarga sabab bo‘ldi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ilova asoschisi Pavel Durovning ma’lum qilishicha, mazkur hodisa tizimdagi texnik xatolik tufayli emas, balki kiberjinoyatchilar tomonidan puxta rejalashtirilgan hujum natijasida yuz bergan. Jinoyatchilar messenjer xavfsizlik tizimidagi nozik jihatlardan foydalanib, platformani Apple kompaniyasi qoidalariga zid ko‘rsatishga urinishgan.
Kiberhujum va shantaj usullari Aniqlanishicha, hujumchilar ommaviy kanallar va guruhlar egalarini shantaj qilish uchun o‘ta murakkab sxemani qo‘llagan. Ular yangi ma’lumot e’lon qilish o‘rniga, ancha avval chop etilgan yozuvlarni tahrirlab, ularga sun’iy intellekt yordamida yaratilgan taqiqlangan kontentlarni sezdirmasdan joylashtirib chiqishgan.
Ushbu xabarlar avvalroq e’lon qilingani sababli, kanal a’zolari o‘zgarishni payqamagan va shu sababli moderatorlarga shikoyat qilish tizimi ham o‘z vaqtida ishga tushmagan. Pavel Durov bunday harakatlarni amalga oshirayotgan shaxslarni o‘chirish shantajchilari deb atadi.
Jinoyatchilar yirik jamoat kanallari egalaridan katta miqdorda pul talab qilib, aks holda taqiqlangan materiallarni joylashtirish va bu haqda Apple kompaniyasiga shikoyat qilish bilan tahdid qilishgan. Agar kanal egalari talabni bajarishdan bosh tortsa, shantajchilar platforma qoidalarini buzganlik haqida soxta dalillar to‘plab, butun ilovani do‘kondan o‘chirtirishga erishishga harakat qilishgan.
Xavfsizlik choralari va platformalararo munosabat Telegram xavfsizlik xizmati qoidabuzarlikni aniqlashi bilan barcha taqiqlangan kontentlarni o‘chirib tashladi va hujumga aloqador akkauntlarni butunlay blokladi. Shundan so‘ng Apple mutaxassislari messenjerni qayta tekshiruvdan o‘tkazib, uni yana ilovalar do‘koniga qaytardi.
Telegram rahbariyati noqonuniy ma’lumotlarga qarshi kurashish uchun ham avtomatik, ham qo‘lda boshqariladigan tekshiruv vositalaridan foydalanishini, biroq jinoyatchilar borgan sari murakkab yo‘llarni izlayotganini ta’kidladi. Shu bilan birga, Pavel Durov Apple kompaniyasining ish tutish uslubini keskin tanqid qildi.
Uning fikricha, texnologiya giganti dastlab ilovani do‘kondan o‘chirib, keyin dasturchilar bilan bog‘langani noto‘g‘ri yondashuvdir. Bunday amaliyot foydalanuvchilar tomonidan yaratiladigan kontentga ega bo‘lgan boshqa yirik ijtimoiy tarmoqlar va platformalar uchun ham jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin.
Apple vakillari esa do‘kon qoidalariga zid materiallar aniqlangani sababli shunday chora ko‘rilganini, muammo bartaraf etilgach, dastur bir necha soat ichida o‘z joyiga qaytarilganini tasdiqladi.
